- 48 - 



ciła sie na zachód, pobrzeża Ameryki pn. Maxiinum zboczeń dodatnich znajdu- 

 jemy już nie koło Sitka, lecz w górach Skalistych, a te zboczenia obejmują Ame- 

 rykę pn. aż do jezior W. Niedźwiedziego i Erie. 



W Czerwcu Azyja dostaje się ' zupełniej jeszcze do sfery izanomali do- 

 datnich; normala odcina północną tylko Sybei-yją na przestrzeni od Nowej Zemli 

 do ziemi Tajmura. 



W Lipcu wszystkie zmiany dościgają krańcowości; odnośnie do Stycznia sto- 

 sunki wytwarzają się prawie odwrotne: przestrzenie co w Styczniu były zachłodne 

 stają się teraz zaciepłe; normala z Uralu posunęła się do brzegów oceanu Spokoj- 

 nego, a ze strony zachodniój dotyka już prawie Anglii, pozostawiając za sobą 

 Islandyją; cały więc ląd stary z wyjątkiem ziemi Tajmura i Kamczatki tudzież 

 części pd. Afryki do 18° szer. gieogr. staje się zaeiepły, Atlantyk zaś z pn. Ame- 

 ryką po liniją; zatoka Franklina — przylądek Hatteras — zachłodne; reszta Ame- 

 ryki z wyjątkiem zachodnich wybrzeży i pd. Ameryki od strony oceanu Wielkiego 

 zaciepłe, dalój ocean Spokojny zachłodny. 



Kiedy w Lipcu promienie słońca silniej rozgrzewają w naszej półkuli ląd niż 

 morze, wszelka rozmaitość lądu, jego własność gieognostyczna, suchość i wil- 

 gotność, nagość i roślinność nie ustępują swych praw w ocieplaniu się; ztąd izano- 

 male, które w Styczniu w nieprzerwanym ciągu znaczne przebiegają przestrzenie, 

 teraz rozrywają się na odosobnione kręgi ; małe nawet zbiorniki wód wpływają 

 chłodzące, kiedy znowu nagie pustynie rozpalają się niepomiernie. 



Odwrotne stosunki dwu tych miesięcy dają się ocenić najlepiój z dołączonych 

 tu projekcyj biegunowych. (Fig. 1 i 2). 



W Sierpniu kontrast łagodnieje; liczba izanomali zmniejsza się tak, że 



we Wrześniu dochodzi zaledwie 10, kiedy w Styczniu było ich 38. Stosunki 

 w tym miesiącu układają się najprościój, ponieważ ląd i morze zamieniają swe role 

 i przez stan średni przechodzą. Północ nie posiada w tym czasie owych zasobów 

 zimna, które wiosna po zimie odziedzicza, przyroda zasypia tedy spokojniój, aniżeli 

 się przebudza. 



W Październiku zimno bierze stanowczo w posiadanie swe Pn. W. Azyi. 



W Listopadzie rozpościera się już ono po całym lądzie z wyjątkiem południo- 

 wego zachodu, od morza Kaspijskiego do ujścia G-angu. W Ameryce biorą też 

 przewagę anomale ujemne, kiedy na Atlantyku dodatnie. 



W Grudniu normala oddziela Europę od Azyi w kierunku od zatoki Karskiój 

 do Chersonia, skąd przez Tyflis, Beirut, Kair odcina pn. Afrykę do sfery zaciepłój. 



W ogólnych zarysach zjawisko to przedstawia w jednem półroczu posuwanie 

 się okolic zazimnych i zaciepłych od Z na W czyli od lądów na morza, w dru- 

 giem przeciwnie. Tym sposobem uoczywistnia się przed nami obraz urozmaico- 

 nych zmienności w czasie i przestrzeni, Azyja przedstawia typ klimatu lądowego : 

 wygórowane mrozy zimą i niezwykłe upały latem są jój udziałem. Klimat Europy, 

 tego wybrzeża Azyi, w zimie jest morski, latem lądowy, lecz bez owych krańco- 

 wości typowych. Islandyją przez cały rok znajduje się [w klimacie morskim ; po- 

 dobnież jak i zachód, pobrzeża Kalifornii i dalój ku Pn. pas wązki wybrzeży ponad 

 oceanem Spokojnym należą do klimatu morskiego. Kraje zaś podbiegunowe pn. 

 Ameryki aż do jezior słodkich mają tak lata jak i zimy zachłodne; dalój zaś po 



