- 77 - 



ną część Świrskiego widzimy stałe zwężanie się ku PnZ.— Wiszniewskie w kierun- 

 ku prostopadłym do osi ma do 4 w., Świrskie w Pd. końcu 2'/2, a w Pn. około 1 w. 



Brzeg jez. Świrskiego pod wsią Horaniem początkowo płaski, wzgórza leżą 

 o kilkaset kroków od brzegu, a rzadkie trzciny zarastają daleko w jezioro. Cały 

 brzeg Z. stanowi prawie prostą liniją, którą przerywają tylko mniej lub więcój głę- 

 boko wrzynające się przylądki, zwane tu „Stiur." Dno stanowi czarny delikatny 

 muł, zupełnie podobny do tego jaki znalazłem w jez. Wiszni ewskiem. Przeciętna 

 głębokość jeziora wynosi 7 metrów— największa dochodzi 8m. Wiosną woda po- 

 dnosi się wyżśj o 1 '/i metra— w czasie paru letnich miesięcy woda, jak mówią, 

 kwitnie, t. j. zielenieje od mnóstwa wodorostów. Lód w czasie zimy 1880/1 miał 

 około 1% arszynów (89 centym.) grubości i trzymał się do 1 Maja (n. s.). Jezioro 

 jest dosyć rybne, dawniój obfitowało w sielawy, które od kilku lat prawie zupełnie 

 znikły; poławiają się przeważnie: szczupak, mientus, leszcz, płotka, okuń. ISTa dnie 

 jeziora istnieją góry, na których zwykle najlepsze tonie. Zaraz za Hornianami od 

 lewego brzegu przed wsią Wańkowszczyzną leży ..Krywaja hora," tu jezioro ma 

 zaledwo 2m głębokości, dno twarde pokryte mchem wodnym (Fontinalis antipyreti- 

 cum). Za Wańkowszczyzną o paręset kroków od brzegu „Kożuch hora" tu mamy 

 tylko 1 metr głębokości. Temperatura wody przy powierzchni wynosiła 20,6C. (pra- 

 Avie tyle ile temperatura powietrza) na dnie zaś temper. = 19,4 C; nigdzie w jezio- 

 rze nie napotkałem temperatury niższćj, co dowodziłoby braku źródeł, przynaj- 

 mniej znaczniejszych. Pominąwszy wieś Chacki, naprzeciw Michniszek, jezioro 

 tworzy na W. stronie zatokę (,,łuka"). którą zakończa ,,Berezow stiur;" brzegi po- 

 rastają trzciną; tu jezioro dosięga największój szerokości. Jezioro prawie stale 

 wykazywało na linii środkowój 7,5m głębokości, tylko naprzeciw wsi Starłygi do- 

 sięga 8m, ale zaraz za tem miejscem od W. brzegu leży ,, złota góra," tak nazwana 

 z powodu bogactwa toni, na którój mamy tylko 2m wody. Naprzeciw przylądku 

 „biały stiur" po raz ostatni zanotowałem głębią 7,5m— a naprzeciw Zaświrza jezio- 

 ra ma już tylko 4,8m. 



Od byłego klasztoru Karmelitów w Zaświrzu, oba brzegi, szczególniój Z., pła- 

 skie; lasy nikną i tylko gdzieniegdzie niewielkie gaje przerywają jednostajnośó 

 krajobrazu. Z zachodu głęboko wrzynający się stiur zwęża jezioro do V3 wior- 

 sty; głębokość wynosi tu tylko 3,7m. Na tym stiurze leży opasany murem i poro- 

 sły sosnami izraelski cmentarz mieszkańców SAviru. Przed samem miasteczkiem 

 Śvarem znowu góra, pokryta ledwo 0,5m wody— oddzielona jednak od brzegu 5m 

 głębią. W czasie pomiarów przekonałem się iż rybacy miejscowi mają bardzo 

 dokładne pojęcie o głębokości jeziora, tak iż wskazówki ich zasługują zupełnie na 

 wiarę. 



Jezioro larccz. 



POWIERZCHNIA 72,4 WIORST □ NAJWIĘKSZA GŁĘBOKOŚĆ ? 



r 



Ku W. od Swirskiego leży jezioro Narocz; nazwa Narocz niewszędzie jest 

 ustalona i mieszkańcy okolic Smorgoń i południowego wybrzeża zowią go często 

 Zanaroczą, lub Zanarockiem jeziorem. Obszar jego wynosi 72,4 wiorsty kwadr. 



