- 86 - 



Obecnie wypadałoby mi przystąpić do opisu własnycli spostrzeżeń nad utwo- 

 rami trzeciorzędówemi gubernii Lubelskiój, Sądzę jednak, że takowy opis będzie 

 lepiój objaśniał zamieszczone w nim fakty, jeżeli go poprzedzę wiadomościami 

 o tychże samych pokładach geologicznych, podanemi przez Puscha i prof. Jurkie- 

 wicza. 



* * 

 * 



Pusch, na ułożonój przez siebie mapie gieognostycznśj Królestwa Polskiego '), 

 oznacza utwory trzeciorzędowe w gubernii Lubelskiśj następujące: 



1) Formacyją wapienia griibozianiistego (Grobkalkformation). 



2) Formacyją trzeciorzędową 'piaskowca miiszlowego (Tertiare Muschelsandstein 

 Formation). 



Do formacyi wapienia gruboziarnistego, zalicza on wapień gruboziarnisty 

 piaszczysty (s a n d i g e r Gr r o b k a 1 k) i wapień gruboziarnisty grochowcowy (P i s o- 

 lithen-Kalk Stein); 2) pierwszy tworzy warstwy spodnie, ostatni— wierz- 

 chnie tejże formacyi. Wapienia piaszczystego odróżnia dwie odmiany: 



a) Wapień hredowo-bialy, bardzo miękki, gruboziarnisty, smolący równie 

 łatwo jak kreda i zawierający w sobie mało piasku, ale nieskończoną ilość pokru- 

 szonych zwierzokrzewów (zoophyta) i muszel, 



b) Wapień zwyczajny, barwy żółtawój i szarawój, po części zbity, po części 

 dziurkowaty (porowaty), nadzwyczajnie ściśle pomieszany z bardzo drobnemi 

 ziarnkami piasku, a rzadziśj z drobniej szemi jeszcze od nich łuszczkami miki. Jest 

 on także b. miękki, smolący i przepełniony bardzo pięknemi i licznemi muszlami. 

 Jeżeli ilość w nim zawartego piasku stopniowo wzrasta, to przechodzi w piasko- 

 wiec wapienny, przypominający niekiedy— fontenebloski. 



Wapieii gniboziarnisty grochowcowy, według Puscha, jest właści^^'y głównie 

 Polsce; wapień ten jest kredowaty i zawiera bardzo często groniaste lub nerkowa- 

 te ziarna wapienne, złożone z masy zbitej, białej, żółtej i szarój, posiadaj ącój bu- 

 dowę wewnętrzną współśrodko-skorupowatą, albo komórkowatą. Ziarna te, jeżeli 

 dorównywają wielkością swoją ziarnom grochu lub bobu, są bardzo podobne do 

 grochowców karlsbadzkich. z tą wszakże różnicą, że powierzchnia ich jest nie 

 gładką jak w tych ostatnich, ale zawsze groniastą. Często ziarna wapienne styka- 

 ją się tak ściśle ze sobą, że się w jednę całość zlewają i tworzą wtedy wapień bar- 

 dzo trwały, po większej części na żółto zabarwiony i posiadający mnóstwo wewnątrz 

 pustych rurek pierściennic. Inną znowu razą, wielkością swoją równają się kulom 

 bilardowym, leżą jedne na drugich i są ze sobą bardzo miękką, w palcach się roz- 

 cierającą masą wapienną tak słabo spojone, że z masy tej łatwo wypadają. Bul- 

 wy te wapienne Pusch poczytuje za szczątki zwierzokrzewów (korali), gatunków 

 NidUpora byssoides Lam. i Nullipora racemosa G o 1 d f. 



') Geognostische General-Karte von den Koenigreich Polen und Galizien, mit angrenzenden 

 Theilen von Oberschlesien. Ungarn, Sieli enbiirgen. Moldau und Podolien entworfen und gezeichnet von 

 G. G. Pusch (Geognostischer Atlas von Polen. 1 836. Stutgart.)- 



^) G. G. Pusch: Geogn. Beschr. von Polen etc... Część 2-ga, Stutgart i Tubiuga, 1 836; 

 str. 453 i nasitgpnc. 



