~ 116 - 



^ania formacji, nie mogłem wtedy oznaczyć właściwego jój stanowiska według; jój 

 cech zoologicznych. Teraz zaś, gdy prawdziwe zaleganie wykazanem zostało i gdy 

 jśj skamieniałości ponownie zostały porównane i oznaczone, okazuje się bardzo 

 jasno, że najprędzej należy do grupy lijasoAV ej. Ten więc utwór gieologiczny doznał 

 losu przeciwnego losowi wapienia alpejskiego. Jak ostatni, wskutek postępujących 

 badań, stawał się coraz młodszym i przestając być wapieniem górskim (Bergkalk), 

 cechsztajnem. wapieniem muszlowym i lijasem, odzyskał sobie miejsce po większój 

 części w górnój grupie jurajskiej i kredowej, tak też naodwrót stopniowo docho- 

 dzono do przekonania o coraz większśj starości pierwszego, tak że go stopniowo za 

 diluvium, utwór trzeciorzędowy, dolne piętro kredowe, glinę weldeńską i glinę kim- 

 merydzką uznawano. 



§ 27. Układ formacyi, v/edług mego poglądu, jój występowanie i rozpostar- 

 cie w Polsce i na Górnym Szląsku są dostatecznie znane z mego poprzedniego 

 opisu i moich kart. Dla sprostowania dodam jeszcze, że : 



1- 0. Ił marglowy pstry i czerwony z podrzędnemi pstremi marglistemi war- 

 stwami wapienia, które do niśj zaliczj^łem, powinny być od niój oddzielone i we- 

 dług tego com powiedział w poprzedniój rozprawie należą do grupy Itajprowej. 



2- 0 Piaskowiec żelazisty i niektóre konglomeraty Icrzemienne zalegające 

 zawsze nad pokładami niebieskiego iłu należą również do pewnój innój grupy sze- 

 regu oolitowego, a wslcutek tego że: 



3- 0 Formacyją. którój stosunkowy wiek oznaczyć tu usiłuję, należy brać 

 w cokolwiek bardziej ograniczonym niż dawniej zakresie i że rozpada się na dwie 

 grupy: 



dolną, czyli grapą warstw węgla bagiennego (Moorltohleuflotze), z towa- 

 rzyszącemi jej glinami łupkowemi, piaskowcami, luźnemi i spływaj ącenii 

 warstwami piasku oraz pewnemi wapiennemi sekrecyjami (Ausschei- 

 dungen). 



i górną, czyli grupą formacyi ilu niebieskiego z licznemi warstwami bulw 

 sferosyderytn t. j.formacyją żelaziaka gliynaMego górników szląskich, w ści- 

 ślejszem znaczeniu tego wyrazu. 

 Spról)ujmy najprzód wykazać stosunki zalegania formacyi przez wyliczenie 

 śpecyjalnych obserwacyj, a potem oznaczymy ją jeszcze dokładniój na zasadzie jej 

 cech zoologicznych. 



Bezpośredniej skały podkładowej tej formacyi, z pov/odu jej zalegania w pła- 

 skich dolinach i nizinach na zachód od pasma białego wapienia, na większej części 

 jój znacznśj powierzchni rozpostarcia wcale obserwować niemożna. Tylko tam, 

 gdzie ku południowi warstwy cokolwiek się wzniosły, widzimy ją w górnej części 

 doliny czarnej Przemszy i na północnym stoku małego pasma wyniosłości od Mrzy- 

 głodu przez Woźniki do Lublińca, że spoczywa częścią na czerwonych i pstrych 

 marglach kajprowych i towarzyszących im pstrych, oolitycznych i brekczyjowatych 

 wapieniach, częścią zaś na należących do tego samego utworn wapieniach Woźnic- 

 kich i Łublinieckich. Grupa pokładów pomiędzy wapieniem muszlowym a fornia- 

 cyją iłu niebieskiego, co do której, jak mi się zdaje dowiodłem, że reprezentuje ona 

 formacyją kajprową, jest tym sposobem jej najbliższą bezpośrednią skałą podkła- 

 dową. Tam, gdzie margle kajprowe graniczą z iłami i piaskami jej grupy dolnój 



