- 120 - 



^ G-rupa węgla bagiennego: Warstwy piaszczyste z po- 

 Lijas ) kładami węgla, masami ilu, konglomeratami krzemiennemi, 



\ miękkim piaskowcem i małemi warstwami wapienia. 



Po poznaniu tych stosunków zalegania, jasną, staje się rzeczą, że przy pia- 

 skiem ku północo-wschodowi pochyleniu warstw owego łańcuchu wapienia juraj- 

 skiego, formacyja żelaziaka gliniastego może się obnażyć tylko u zachodniego pod- 

 nóża w niższym poziomie; na wschód zaś tego łańcucha niema jej a^i śladu i tylko 

 margiel kredowy rozciąga się na Koralragu. Jestto takie samo zjawisko jak w Ju 

 rze niemieckiej, gdzie również Lijas tworzy albo wąski pas u stóp gór, albo też jako 

 niepokryty dywan jeszcze dalej z jednej strony góry się rozszerza, W Polsce i na 

 Górnym Szląsku rozpościera się widocznie jeszcze szerzej niż w Niemczech. 



§ 28. Gdy tym sposobem na zasadzie stosunkóAV zalegania rozstrzygnęliśmy 

 że formacyja t. z. żelaziaka gliniastego czyli iłu niebieskiego, leży nietylko pod bia- 

 łym wapieniem jurajskim, ale jeszcze i pod glębuzemi warstwami szeregu oolitowego, 

 więc musimy się uciec do cech zoologicznych, aby jój miejsce jeszcze dokładniej 

 oznaczyć i rozstrzygnąć, czy należy jeszcze do dolnej grupy oolitowśj czy też 

 do iijasu. 



Oprzyjmy się więc na wykazie jój charakterystycznych skamieniałości, który 

 w porównaniu z dawniejszym jest daleko poprawniej szy. 



1. Ammonites Farkinsoni Sow. (Paleontołogija Polski tab. 14. f. 1) w bulwach 

 sferosyderytu pod Kostrzyniem około Panek, pod Kowalami, Gnaszynem, Kono- 

 piskami, Jaworznikiem; bardzo często. 



Znajduje się w Anglii w lijasie w Bath, w dolnym oolicie w Jeoyil, nawet 

 w wapieniu portlandzkim pod Shotover-Hill; wreszcie w żółtśj glinie lijasowój pod 

 Osterfeld około Goslaru. 



2. Ammonites coLubratus Montf. et Schloth., uZiethena tab. ni. f.I. Dotąd zna- 

 leziono tylko bardzo wielkie odłamki dające wskazówkę znacznój jego^vielkości, 

 w niebieskim ile w kopalni żelaza Zwierzyniec pod P?'ikami. Eorma jego członków 

 i listkowaty rysunek na jądrach kamiennych nie zostawia żadnej wątpliwości, że 

 ten amonit należy do rodziny Amaltheów i tak jest podobny do podanego przez 

 Ziethena rysunku tego gatunku z górnego łupku lijasowego z Waldenbuch, Plienin- 

 gen i Yaihingen, że tylko do tego gatunku można go zaliczyć. 



3. Ammonites depressus Bosc, Brug., de Buch. W Paleontologii mojej t. XIII. 

 f. 4. mylnie pod nazwą A. Murchisoni Sow. odrysowany, od którego różni się za- 

 równo silniejszem sla-ęceniem, jakoteż i nieco budową członków (Loben) i grzbietu. 

 Jest to Nautilus pictus i angulites Schloth.— W nerkach żelazistych w Zwierzyńcu, 

 Gdzieindziej rzadziój się napotyka, n. p. w górnych łupkach lijasowych Yorkshire, 

 częściój zaś w dolnym oolicie żelazistym w Niemczech i Anglii. 



4. Ammonites falcifer Sow.? W tem samem miejscu co i poprzedni, nawet w ile 

 niebieskim, najczęściój połamany. W Anglii w inferior oolite w Ilminster '). 



') Jestto ten amonit, którego odrysowalem w Paleontologii Polski t. Xlii f. 7 pod nazwą Am. 

 opalinus Rein. i ktdry podobnie jak inne falcifery w łupkach lijasowych jest zgnieciony niemal do grubości 

 papieru. Buch uważa A. opalinus tylko 7.a odmianę A. Murchisoni Sow., jednakże Bronn w swojej Lethaea 



