- 127 - 



cifeTów w zAYiązku z Posidonomyami. Amonit. Parkinsoni. Belemnites semicostatus 

 i subclayatus oraz charakter petrograficzny miękkiej, smolnej i łupkowatój niebies- 

 ko i czarno zabarwionej gliny marglistej, z często a szeroko rozposiartemi 

 pokładami płaskich i kulistych bulw sferosyderytu, które zawierają w swem wnętrzu 

 amonita albo inne ciało zwierzęce, będące przyczyną ich powstania, przemawiają 

 bardzo \^^raźme za identycznością z górnemi ciemnemi łupkami lijaso- 

 wemi i glinami lijasowemi w południowej i północnej Jurze niemieckiej. 

 Jak w tej ostatniej, w niektórych miejscowościach górskich, albo naprzykład 

 według Thirria w Dep. Haute Saone brak jest skamieniałości, tak też i w naszych 

 iłach niebieskich napotykają się bardzo często tylko w niektórych okolicach jak 

 np. na północ Częstochowy; gdy tymczasem na innych punktach, np. około Poręby, 

 albo na Szląsku przytrafiają się bardzo rzadko, albo też wcale ich niema. Również 

 i charakter sferosyderytów pozostaje uderzająco identycznym. W Polsce i na 

 Szląsku, tak jak w dep. Haute Saone są one zwykle płasko zgniecione 

 bardzo twarde i mocne, wewnątrz popękane jak gdyby od zgniecenia a 

 szczeliny są wyłożone kryształami innych minerałów: w Jurze francuskiej 

 celestynem, szpatem ciężkim, pirytem żelaznym, w Polsce aragonitem, pirytem 

 żelaznym i miedzianym, czarną blendą cynkową, szpatem żelaznym i wa- 

 piennym. Podobnież odpowiadają w zupełności tak bogatym w amonity 

 sferytom w górnym marglu lijasowym w G-undershofen w Alzacyi. Jeśli 

 wogóle zgodzimy się na porównanie z innemi miejscowościami, to znajduję szcze- 

 gólniej uderzające podobieństwo naszych osadów niebieskiego iłu z bogatemi 

 w skamieniałości sferosyderytami w Zwierzyńcu i Kostrzyniu około Panek, 

 w Gnaszynie i Konopiskach około Częstochowy, z marglami lijasowemi w Kłam 

 około Gundershofen oraz z niebieską gliną lijasową z okolic Goslaru. jak ją 

 Schuster opisał w Leonharda i Bronna Neu Jahrb. der Min. 1835 p. 141. 



Zupełny brak terebratul w naszych niebieskich glinach lijasowych oraz jój 

 płaskie szerokie rozpostarcie na wielkiej niepokrytej przestrzeni przemawiają za 

 jej utworzeniem się u dawnego płaskiego wybrzeża, z mułu morskiego spokojnie 

 naniesionego, na którym dopiero wtedy, gdy niesprzyjający koralom szlam 

 gliniasty został pokryty kilku warstwami piaszczystemi i wapiennemi (oolit dolny) 

 zaczęły się budować korale, które widocznie miały udział w utworzeniu białego wa- 

 pienia jurajskiego w prostym nad nim kierunku bardziej stromo się wznoszącego. 



Obecność szczególnych warstw węgla (węgiel bagienny) w dolnej grupie 

 naszej formacyi. przekładanych luźnemi masami piasku spływającego, sza- 

 rym mikowatym piaskowcem i kilku konglomeratami ki'zemiennemi. nie jest 

 wprawdzie wszędzie właściwością formacyi lijasowej. ale też niezupełnie jśj 

 obcą. Wiemy iż w wapieniu belemnitowym w Larzac na granicy departamentów 

 Aveyron i Lozere znajdują się odpowiednie do eksploatacyi pokłady węglowe, 

 których węgiel podobnie jak węgiel polski, jest gorszym od węgla starszych po- 

 kładów. Wiemy dalej, że dolny piaskowiec lijasowy pod Helmstadt i na północ- 

 nym stoku gór Sandomierskich zawiera również warstwy węglowe. Gdy więc 

 w Polsce południowo-zachodniej pod górnym łupkiem lijasowym (naszym iłem nie- 

 bieskim) jak się zdaje brak jest właściwego wapienia belemmitowego i gryfito- 

 wego. jako też i dolnego łupku lijasowego. a grupa węgla bagiennego jest prze- 



