- 128 _ 



ważnie natury piaszczystój, obnażający się zaś pod formacyją żelaziaka glinia- 

 stego pod Kamieńcem (Kaminitz) na Szląsku górym jasny piaskowiec, jakem wy- 

 żój zauważył, okazuje wielkie podobieństwo do polskiego białego dolnego pias- 

 kowca lijasowego, więc bardzo prawdopodobną jest rzeczą, że zawierająca węgieł 

 dolna grapa formacyi, o której tu mowa, może być tylko niewiele rozwiniętym 

 i miejscowemi warunkami zmodyfikowanym analogiv3m dolnego piaskowca lijaso- 

 wego, a więc jednocześnie dolnej, węgiel zawierającej grupy białego Sandomiers- 

 kiego utworu piaskowcowego. 



DODATEK O GÓRNOSZLĄSKIEJ FOKMACYI GIPSOWEJ: O ZWIĄZKU 

 JEJ I TAK ZWANEJ FORMACYI ŻELAZIAKA GLINIASTEGO Z DOL- 

 NEMI OGNIWAMI SYSTEMU KARPACKIEGO. 



§ 29. W północno-zachodnim pasie naszego iłu niebieskiego albo gliny 

 lijasowej obecność gipsu ogranicza się tak jak w innych glinach lijasowych do 

 pojedyńczych rozproszonych, zwykle dokładnie wykształconych kryształów ta- 

 biicowatych i soczewicowatych gipsu blaszkowego, białego, szarego i miodowo 

 żółtego, które się mieszczą częściowo w samej glinie marglistej, a częścią w ner- 

 kach żelaziaka, jak to się okazuje w kopalni rudy Szubnik, pod Kuźnicami Doma- 

 radzkiemi (Domaratischer Hammer) niedaleko Kluczborka (Kreutzburg) w ko- 

 palni Grutz i Sump w dominium Kozięcińskiem (Koschentin) około Strój ca, 

 Kowalów, Krzyworzeki, Przystani, Panek i Zwierzyńca. Uważaliśmy zawsze 

 te gipsy za utwory wtórne, powstałe z rozkładu pirytów żelaznych niebieskiego 

 iłu i połączenia się powstałego stąd kwasu siarczanego z wapnem, zawartem 

 w glinie. Inaczej jednak rzecz się ma na południowej i zachodniej granicy for- 

 macyi, gdzie ona bezpośrednio u stóp Karpat i Sudetów spoczywa na formacyi 

 węglowej i szarej wace. Tu występują w rozerwanem uławiceniu nieregularne, 

 kłębowate (stockformige) znaczniejsze masy gipsu, w związku z rozmaitemi wa- 

 pieniami i stanowią górnoszląską formacyją gipsową, o której dotąd najrozmaitsze, 

 zapewne zupełnie mylne panowały pojęcia. 



Wykazawszy w poprzednich paragrafach, że formacyją żelaziaka gliniastego 

 jest ogniwem szeregu oolitowego i najbliżej odpowiada górnym marglom lijasowym, 

 spotykamy się nieodwołalnie z pytaniem, czy owe górno-szląskie pokłady gipsowe 

 będące w ścisłym związku z naszą niebieską gliną lijasową, nie należą do tejże 

 samój grupy formacyj, czy gipsonośny ił niebieski, ze swemi źródłami siarczan emi 

 i solnemi na południowej granicy Szląska, będący w ścisłym związku z leżącemi 

 na drugiój stronie, bardzo do niego podobnemi ogniwami systemu karpackiego, 

 nie należy do jednego i tego samego utworu i czy w skutek tego nie padnie nowe 

 światło na znaczenie dolnych ogniw systemu Karpackiego? 



Zestawienie wszystkich faktów dotąd znanych a odnoszących się do tych 

 stosunków, wydaje mi się właściwem, choćby dla tego powodu, żeby pobudzić 

 gieognostów do trudnego ale bardzo ważnego zbadania obszaru granicznego dwu 

 systemów formacyj. 



