- 133 - 



Pastwisk, Bogiiszowic i Kalembie jest przebity przez tameczne dyjoryty i syjenity, 

 i zmetamorfozowauy w sposób przezemnie opisany '), staje się dalej w obrębie 

 Marklowic coraz miększym, mocniej marglowatym i przecbodzi znowu w miękką, 

 szaro zabarwioną glinę marglową. Idąc n podnóża góry ku wscbod. widzimy w ni-- 

 zinie Wisły od Czarnej wody przez Pszczynę (Pless) aż do polskiej granicy tylko 

 piargi przez rzeki Karpackie naniesione, aż do punktu gdzie Przemsza wpada 

 do Wisły. Tu około folwarku Solce, niedaleko Kopczowic, tryska znowu słaba 

 solanka, która także wzdłuż Wisły, tu i owdzie na światło występuje. Okolica ta 

 wielokrotnie dawała górnikom szląskim powód do nadziei, że znajdą tutaj obiite 

 solanki lub pokłady soli. Mniej więcej już przed 40 laty wyświdrowano trzy 

 otwory: jeden około Kopczowic, drugi około Solców w dolinie, a trzeci 200 kro- 

 ków od niego dalej na wzniesieniu. Żaden z nich nie dosięgnął większej nad 24 

 sążnie głębokości, a ponieważ pod tłustym iłem dosięgły one luźnego piasku, więc 

 zostały bez rezultatów zarzucone. Dopiero w roku 1840 właściciel hut żelaznych 

 Winkler rozpoczął pod kierunkiem Stoza energiczniejsze poszukiwania świdrowe, 

 które jednak zamiast soli odkryły dość grubą warstwę węglową. Na północ od 

 Solców leży znana'góra Klemensowa, złożona z wapienia muszlowego, którego war- 

 stwy, pochylone ku południowi, leżą na czerwonych marglach pstrego piaskowca 

 i dla tego uważano je za wapień weldeński. W stropie jego, więcej ku południowi 

 około wsi Górka, już dawno natrafiono w szurfie, na sążeń pod powierzchnią ziemi, 

 na szary gips gliniasty pół sążnia grubości mający, pod którym jeszcze 17 sąż. wier- 

 cono przez ciemno zabarwione iły, bez dalszych śladów gipsu. Otwór świdrowy, 

 niedaleko stamtąd późniój zagłębiony, przeciął w 40 stopowój głębokości piasek 

 luźny, a w leżącój pod nim czarno-niebieskiój tłustej glinie aż do 66 stóp głębo- 

 kości wcale na gips nie natrafiono; natomiast niektóre małe otwory świdrowe 

 w bliskości dawnego szybu poszukiwawczego i ku Staremu Beruniowi dosięgły 

 w głębokości 6—7 stóp szarego gipsu gliniastego w płytach łupkowych od 8 do 30 

 najwyżej cali grubości mających. Jeszcze bardziej na południe od G-órki ku Sol- 

 com wznosi się góra na 100— 150 nad równiną i składa się z wyraźnego górnego wa- 

 pienia m.uszlowego (wapienia frydrychshalskiego) który tu wydobywa się w wiel- 

 kich łomach. Ponieważ więc pomiędzy tym wapieniem i głębiej leżącym wapie- 

 niem muszlowym góry Klem.ensowej, leży jak się zdaje ciemna glina z gipsem 

 z Górki, więc ma pewne podobieństwo do prawdy przypuszczenie, że gips z Górki 

 należy do średniej części wapienia muszlowego. Gips ten jednak jest podobny 

 do górnego gipsu łupkowatego około "Nowego Pola na polskiej stronie, a ponieważ 

 w bliskości jego v/znosi się znów wapień muszlowy góry Grodzisko, więc mógłby 

 należeć do wapienia muszlowego. nie zaś do młodszej formacyi niebieskiego iłu. 

 W stropie górnego wapienia muszlowego około Solców, dalój ku południowi leży 

 Nowy Beruń. Tu jeszcze przed poszukiwaniami Winklera zapuszczono otwór 

 świdrowy aż do 273 stóp głębokości. Przeciął on pod niewielką warstwą piasku 

 i gliny aż do 132' szarą glinę łupkową i ił niebieski z wielką ilością pirytu, potem 

 nastąpił miękki piaskowiec przeważnie gruboziarnisty, w którym przy 155 10" na- 



') GeognoBt. opis Polski II, p, 6 0 2, 



