- 134 - 



trafiono na słodkie a przy 165 '8" głębokości na słabo słone źródło. Od tego 

 miejsca aż do 227' głębokości zalegał mocny piaskowiec drobnoziarnisty, w któ- 

 rym przy 248 ' głębokości świder natrafił na trzecie źródło i na cienką warstwę 

 węgla kamiennego w połączeniu z małą warstwą gliny łupkowej. Dla zbadania 

 więc w większej głębokości warstw solnycłi i gipsowych, prawdopodobnie pod wa- 

 pieniem frydrycbslialskim, Winkler założył świder pomiędzy Nowym Beruniem 

 a wychodnią owego wapienia około Solców. Zapuszczony on został aż do 618 

 stóp głębokości i dał ten uderzający rezultat, że ił niebieskawo-szary już przy 40' 

 głębokości został przewiercony, a następnie świdrowano ciągle w piaskowcu sza- 

 rym, częścią miękkim, częścią mocniejszym, przeważnie luźnym i gruboziarnistym, 

 który był podobny częścią do piaskowca Karpackiego, a częścią do zwykłego 

 górnoszląskiego piaskowca węglowego. Znaleziono w nim wprawdzie w niektó- 

 rych miejscach cienkie warstwy brunatnego iłu, szarój gliny łupkowej i grubszych 

 krzemieni, ale wogóle charakter piaskowca pozostał jednakowym; był powiększój 

 części gruboziarnistym, często podobnym do konglomeratu i tylko w głębokości 

 248' dosięgnięto 'A procentowej solanki. Zastanawiają jednak dwa inne fakty. 

 W głębokości 138', 260 , 413' natrafiono już na słabe ślady węgla kamiennego, 

 niżśj 493' na piękną warstwę węgla 6 stóp grubości a przy 556' głębokości znowu 

 na warstwę węgla 3 '3" grubą, którą górnicy szląscy porównywali z najlepszym 

 u nich wydobywanym węglem. Jeszcze bardziśj zastanowienia godnem było to, 

 że we wszystkich otworach świdrowych zacząwszy od 50 ' aż do największój głę- 

 bokości, piaskowiec był zmieszany z wielką ilością wyraźnie jurajskich kolców 

 cydarytów i odłamków muszel. Otwór świdrowy był aż do 531 'głębokości cembro- 

 wany rurami blaszanemi i przypuszczałem, że przynajmniej niżej 450' owe kolce 

 cydarytów mogły pochodzić z warstw wyższych młodszych, skąd zapewne spadły 

 przez dziury przypadkowo w rurach wybite. Wskutek tego, namówiony przeze- 

 mnie Stoz, kazał wszystkie rury świdrowe dokładnie obejrzeć i zawiadomił mnie 

 d. 11 Kwietnia 1841 r., że rury te są zupełnie nienaruszone i że skamieniałości 

 w znaczniejszych głębokościach nie mogą pochodzić z warstw wyższych. Na 

 iSzląsku piaskowiec ten z pięknemi warstwami węgla w _ tak znacznśj głębokości 

 uważano prawie powszechnie za prawdziwy stary piaskowiec węglowy, jednakże 

 z tym poglądem bynajmniej się nie zgadzają kolce jurajskich cydarytów. I otwór 

 świdrowy w głębokości 618' nie dosięgł jeszcze wapienia muszlowego, a tembar- 

 dziej nie przeciął go. Jeśli więc ten piaskowiec węglouośny i zawierający juraj- 

 skie skamieniałości rzeczywiście, jak przypuszczać należy, spoczywa w stropie 

 wapienia muszlowego, który w takim razie musiałby bardzo stromo w głąb spa- 

 dać, to skała solecka mogłaby należeć tylko do młodszego utworu piaskowcowego 

 peryjodu jurajskiego, który nie może być niczem innem jak tylko potężnym utwo- 

 rem piaskowca Karpackiego, który na południu od Solców, w niewielkiem oddale- 

 niu, tworzy w Galicyi pasmo Bieskidów. Gieogności szląscy powinuiby tę kwe- 

 styją bliżój zbadać, albo inną drogą zadanie rozwiązać, albowiem brak mi do tego 

 sposobności. Nawet ze strony technicznej otwór świdrowy w Solcach jest nader 

 interesującym. Nikt nie spodziewał się tutaj w tak znacznej głębokości, węgla 

 takiój grubości i dobroci, tak niedaleko od Karpat. Może on stać się kiedyś bar- 

 dzo ważnym dla tak biednój w węgiel Galicyi a jeśli połączenie kolei górnoszląs- 



