- 136 - 



bieskiego marglu. Wyniosłość pomiędzy Krzyżko wicami a Edałtowem (? Eidul- 

 tow) docliodząca 938 stóp, składa się prawdopodobnie również z gipsu, gdy:?; obok 

 u stoku, leżą najwyższe łomy gipsoAve pod Czernicami. Pomiędzy masami gipsu 

 góry Pschowskiej i Srebrnej (Silberberg), widać w dolinie zupełnie odciętą par- 

 tyją piaskowca węglowego, a jeszcze dalej ku zachodowi znajdują się ostatnie 

 izolowane ślady gipsu obok wznoszącćj się do 896 stóp wyniosłości około Pogrze- 

 bien ku Pogwizdowu. a to dowodzi związku z masami gipsu na zachód od Odry. 

 Na południowym krańcu Rdułtowskiój wyspy węglowej występuje wreszcie jeszcze 

 para małych partyj gipsu pod Popillau i Obszorami. Skała jest tu zbitą, nieczy- 

 stą, złożoną z "/i cala grubych warstewek żółtawych i szarych, a w,skutek tego 

 ma wygląd tasiemkowaty. 



Gips. jakeśmy już wspomnieli, jest otoczony i pokryty utworem wapiennym, 

 który jeszcze więcśj jest zburzony aniżeli gips. Występuje on już to jako margiel, 

 już jako wapień. Na stoku góry Pschowskiej można ten wapień widzieć najwy- 

 raźniej : jest on zbity, zadziorzysty, niebieskawo szary, nieco smolisty, wyraźnie 

 uwarstwiony i używany do wypalania wapna. Karsten porównywa go ') z pe- 

 wnym wapieniem muszlowym pod górami Tarnowskiemi, ale jest on jeszcze podo- 

 bniejszy do szarego wapienia cieszyńskiego. Meuzasadnionem jest łączenie, spo- 

 czywającego na ov,^m wapieniu wapienia tuf owego około Czernic i Luckau, któ- 

 ry jak okazują jego odciski z liści drzew dwuliściennych i jeszcze żyjących ślima- 

 ków lądowych, jest noAvym tuf em wapiennym— z owym utworem gipsowym. Pod 

 Zawadą przeważa gliniasty margiel wapienny i niebieski ił, z którego wytrys- 

 kają źróała siarczane zawdzięczające zapewne swój początek, gipsowi, który wy- 

 ż6j w dolinie ku Pschowowi występuje pod iłem. Wapień marglowy. który pod 

 Dirschel pokrywa gips i jest nim niekiedy poprzekładany, jest wapieniem zbitym 

 gliniastym i zawiera niewyraźne muszle, napełnione tlennikiem żelaza. Wiele 

 z tych mas wapiennych, często gips zawierających, ma kształt spłaszczony, kulisty, 

 leży luźno w masie marglowój, ma średnicy kilka cali do l'/^ stopy, wewnątrz są 

 albo zbite albo popękane, składają się z cienkich miedniczkowatych skorup leżą- 

 cych jedna w drugiej i podobne są w części do bulw sferosyderytowych i mocnych 

 kul wapienia marglowego w formacyi żelaziaka gliniastego albo w górnym marglu 

 lijasowym w G-undershofen,— a jeszcze więcój do sferytów w Terrain a chailles, 

 (Thirria) około Porrentruy i nad wyższą Saoną, który tam do grupy gliny Oksfordz- 

 kiój należy. Na nieszczęście brak wyraźnych skamieniałości nie pozwala tu za- 

 decydować, czy ten utwór marglowy do pierwszego czy do ostatniego należy. 



Ścisły związek formacyi żelaziaka gliniastego z owemi pokładami gipsu 

 1 wapienia marglowego. wyraża się zresztą dość jasno nietylko około Zawady, ale 

 i na północnśj stronie raciborskiej wyspy węglowej, gdzie w małej od niój odle- 

 głości, w kierunku ku Eybnikowi już około Seibesdorf zaczynają się ukazywać 

 bulwy sferosyderytu w ile niebieskim. Eozpostarcie formacyi żelaziaka gli- 

 niastego to jest jego masy głównój. iłu niebieskiego z licznemi warstwa- 

 mi sferosyderytu i podrzędnym piaskiem jest daleko większe, aniżeli nale- 



w rozprawie o rudonośnym wapieniu około Gór Tarnowskich p. 16, 



