- 167 - 



IV. Następstwo warstw około Pomorzan i Mazańca pod Olkuszem. 



Pole kopalniane słynnych dawni ej szych min ołowianych olkuskich ograni- 

 czone jest z Pn. W. i Pd. pasmami Avzg'órz, które składają się ze skał jurajskich 

 leżących na dolomicie rudonośnym. Na Pn. od Olkusza składa się: 



1) Wyniosłości poza Pomorzanami ku Kluczom i Rabsztynowi, ze 



skał białego coralragn. który ku dołowi staje się zbitszym. Pod 

 nim wynurza się w zboczu ku Pomorzanom 



2) Szary marglisti/ luapie/i jurajski (margieljurajski) przekładany pokła- 



dami gliny, z nad których wytryskują obfite źródła wody, któ- 

 ra przebiwszy się przez szczeliny wapienia, głębiej iść nie 

 może. Następuje: 



3) Margiet pinszcziisty tupkowaty, najczęściej zielonawo szary z war- 



stewkami mocnego szarego wapienia; pod nim: 



4) Ochrowo-żótty marglisfy wapień żeluzisty^ z licznemi małemi i więk- 



szemi elipsoidalnemi ziarnami rudy bobowej (oolit żelazny) 

 oraz z rozrzuconemi zaokrąglonemi ziarnami kwarcu. Żółta- 

 wo brunatna masa ochry żelaznej wydziela się tu i owdzie 

 w większych partyjach. W kierunku ku Parczom ilość ziarn 

 rudy bobowej zmniejsza się, a jednocześnie powiększa się 

 ilość ziarn kwarcu i zabarwienie czerwone, tak. że widocznie 

 pomiędzy pomorzauskim oołitem żelaznym i czerwonym pias- 

 kowcem parczyńskim istnieje przejście i oba widocznie należą, 

 do siebie nawzajem. Wskazówkę tego dają także sekrecyje 

 czerwonawo zabarwionego wapienia zbitego w pośród pias- 

 kowca. 



5) Na zachodnim krańcu Pomorzan leży wreszcie wapień żelazisto 



oolityczny. bardzo bogaty w skamieniałości, szczególniej 

 w Terebratule, na krwisto czerwonym i zielono poplamionym 

 ile marglowym, podobnym do marglu kajprowego. Zapewne 

 jest to słaba wskazówka tego marglu, który tu z pod warstw 

 jurajskich na światło występuje. 

 Na Pd. od m. Olkusza, z drugiej strony strumienia Baby, gdzie zroby dawnej 

 kopalni ołowiu są po większśj części piaskiem lotnym grubo pokryte, a warstwa 

 rudonośna, jak się zdaje, przyjęła postać nieckowatą, zniżającą się ku południowi, 

 wzgórza zaś wznoszące się około Czarnej góry i folwarku Mazaniec składają się 

 znowu z wapienia jurajskiego. Rząd austryjacki, kiedy ta część Polski do niego 

 należała, postanowił szukać z tój strony, w świeżem polu, olkuskiej warstwy ru- 

 donośnej. W tym celu obrano dwa punkty na wzgórzu wyniesionem, a mianowi- 

 cie: jeden o .500 sążni od miasta oddalony na wzgórzach na wschód wsi Czarnej 

 góry, a drugi powyżej folwarku Mazańca w 800 sążniowej od miasta odległości. 



Szybem około Czarnej góry, którego początek wyniesiony był na 15 sążni 

 nad poziom rynku Olkuskiego, przebito od powierzchni 18 sążni szarego iłu mar- 

 glistego przekładanego pokładami wapienia, który widać jeszcze dotąd w zrobach. 



