- 170 - 



V. W okolicy Włodowic i Żarek. 



§ 38. W § 29 poprzediiiój rozprawy o formacji żelaziaka gliniastego, opi- 

 sałem już następstwo warstw jurajskicli na zachodnim krańcu pasma wapienia 

 jurajskiego około "Włodowic, Parkoszowic, w Skałce, około Budnika i około Ja- 

 worznika w pol)liżu Żarek. Wypada więc jeszcze tylko wykazać znaczenie tych 

 ogniw. Ogniwo najwyższe, wapień skalisty na północ od Kromołowa, usunął 

 się cokolwiek więcej od zachodniego krańca ku Avschodowi, aniżeli pomiędzy Kro- 

 mołowem a Olkuszem, albowiem główne partyje skał ciągną, się od Karlina zupeł- 

 nie na Pn. przez Żerkowice ku grupie wyniosłości pomiędzy Podlesicą a Kosko- 

 wicami, o milę na W. od Włodowic, rozszerzają się nawet do Pradła i Zawady, 

 nad płynącą ku Szczekocinom Białką aż do okolic Lelowa, zwracają się tam zno- 

 wu ku Z., blizko aż do Żarek, następnie zaś ciągną się ku Pn. Z. przez Sulisze- 

 wice do Olsztyna, którego skały znowu stoją na krańcu pasma i znowu trochę 

 odstępują od tego krańca, przerzynając dolinę Warty raz pod Mstowem i Miro- 

 wem a drugi raz pod Działoszynem i wreszcie giną w kierunku północnym. 



Wszędzie pod owym wapieniem skalistym jest rozpostarty, biały zbity wa- 

 pień jurajski (coralrag). Mało w nim widziałem w tój okolicy skamieniałości ko- 

 ralowych, natomiast zawiera on często i tutaj charakterystyczne dla tego od- 

 działu 



Ammonites polyplocus 

 Belemnites semisulcatus Miinst. 

 Terebratula perovalis Sow. Skałka. 



Terebratula Ornithocephala około Parkoszewic i Jaworznika. 

 Oprócz nich zaś jeszcze : 



Ammonites canaliculatus Miinst. Lethaea t. XXII, f. 16, de Buch petref. 

 remarąu., 1. 1, iig. 6, 7, 8. Tu należy jądro kamienne z Włodowic, które w mojej 

 Paleont. t. XIII, f. 5, mylnie pod nazwą A. Murchisoni podałem. Zgadza się on 

 pod względem wszystkich cech głównych, jak i pod względem głębokości ząbków 

 (Lobenzahne) z A. canaliculatus. Ponieważ ani Buch ani Bronn nie odrysowali 

 jądra kamiennego tego gatunku, więc możnaby powiedzieć^ że jądro kamienne 

 z Włodowic różni się od niego wydrążeniami (Hohlkehleu) leżącemi z obu stron 

 ostrój cariny grzbietowój, że może należeć do A. bifrons Brong. =z A. Walcotti 

 Sow.; jednakże u ostatniego wysokość skrętów nie rośnie tak szybko a wewuę- 

 trzne skręty są wyraźniejsze niż na owem jądrze :kamiennem. Należy on tutaj 

 do dolnego coralragu, tak jak w Woschau około Aarau. 



Pod białym wapieniem jurajskim nie widziałem tutaj obnażonych następują- 

 cych zwykle z kolei, szarych wapieni marglistych, lecz natomiast żółtawo szary, 

 zbity, w części ziarnisty żółty wapień, który zawiera , wiele ziarn rudy bobowej, 

 zewnątrz błyszczących i pewien rodzaj oolitu żelazistego, około Parkoszowic, na 

 Skałce i w Jaworzniku. Ammonity, Belemnity i Terebratule często się w nim 

 napotykają i najczęściój są tak zrośnięte ze skałą, że niepodobna ich oznaczyć. 

 Eozpoznałem Ammon. annularis Rein, Terebratula yariabilis Schloth. i Belemnites 

 canaliculatus? Schloth.; inne jak się zdaje należą do Ammonites Herwegi Sow., 



