SKŁAD JURY ŚRODKOWEJ POLSKI. 



1. Na południowym krańcu gór SandomiersJeich. 



§ 41. Z mojój ogólnśj karty gieognostycznój Polski wiadomo, że prawie ró- 

 wnolegle ') do zachodnio polskiego pasma wapienia jurajskiego ciągnie się z dru- 

 giój strony ku Pn. W. drugie pasmo wapienia jurajskiego, które stanowi południo- 

 wy kraniec gór Sandomierskich. Dwa te pasma są na powierzchni ku Pd. W. 

 rozdzielone niziną margłem kredowym wypełnioną. Nad związkiem ich ze- 

 wnętrznym na Pn. Z. później się zastanowimy. 



Przedewszystkiem zasługują na zaznaczenie dwie prędko w oczy wpadające 

 różnice T^omiędzj jurą zachodnio polską s, sandomierską. Pierwsza charakteryzuje 

 się brakiem wszelkich prawdziwie oolitycznych wapieni oraz dolomitem jurajskim 

 występującym w malowniczych grupach skał,— druga zaś przeciwnie przewagą 

 oolitów i zupełnym brakiem dolomitu jurajskiego. Okazuje to co najmniój, że 

 powstawanie równoczesnych jej składników, zmodyfikowane zostało odmiennemi 

 warunkami miejscowemi. 



Pasmo wapienia jurajskiego, o którem teraz mowa, rozpoczyna się uajdalśj 

 ku Pd, W. u wioski Piotrkowice i folwarku Górki około wsi Kije na drodze od 

 Kielc do Pińczowa. W pierwszym punkcie, pagórek Tarnowska skała, na którym 

 stoi zamek hr. Tarnowskiego, składa się ze zbitego żółtawo białego i żółtawo sza- 

 rego wapienia jurajskiego bez skamieniałości, przekładanego szarawemi warstwa- 

 mi gliny, uwarstwionego pod 15—20" ku Pd. Z. Są to górne warstwy coralragu, 

 albowiem owa często wspominana warstwa krzemienista leży na nim przy ko- 

 ściele Piotrkowickim, a w uiój znajduje się skrzemieniały Cidarites coronatus 

 Grldf. W spągu tśj skały ku Łysowu i Obicom obnaża się wapień muszlowy. 

 Około Górek natomiast obnażają się prawdopodobnie wyższe warstwy, wapień 

 ciemnocienioM^any zbity, miejscami drobuoolityczny, w warstwach cienkich, sko- 

 nipowatych, które po większój części składają się z mnóstwa ściśle zrośniętych 

 małych muszel, spomiędzy których odznaczają się tylko niektóre większe ostrygi. 

 Skała ta już we wsi Kije pokryta margiem kredowym, ku Pd. W. kryje się ona, 

 według rozciągłości, pod trzeciorzędowemi skałami Stawian i Samostrzałowa, jak 

 to zauważyć można niedaleko folwarku Marynka. Od Górek ciągnie się wapień 

 jurajski ku Pn.Z., przez pasmo pagórków, przez Wierzbicę ku południowemu brze- 

 gowi strumienia pod Korytnicą i występuje już tutaj daleko wyraźniej w postaci 

 małych skał. Skała ta jest częścią bardzo zbitym, zadzierżystym płasko-muszlo- 



') Dwa te pasma nie są ściśle równolegle, gdyż jeżeli kieruuek gldwny Jury zacliodnio-polskiej 

 0(1 Krakowa do Wielunia jest N. 34° W. (=3 h, 1 1 ), to pasma jurajskiego na Pd, gór Sandomierskicli 

 wynosi N. 46° W. (=::: h. 10'%). Jeśli przedłużymy obie 1 iiiije rozciągania się ku N. W. N., to 

 będą one stanowiły kąt 12"; albo Jeśli przypuścimy że niem.i napływów i marglu kredowego, który wy- 

 pełnia pomiędzy niemi nizinę, to zwrócone do siebie stoki obu pasm byłyby ścianami doliny, mającśj 

 do 1200 stóp głębokości, bardzo szerokiej i w kierunku ujścia ku Karpatom coraz się bardziej roz- 

 szerzającej. 



Pam. ńz. 28 



