- 190 — 



Ten gatunek ślimaka, grubości dutki pióra, prawie cylindrycznie zwinięty, 

 długi, uważałem dawniój za Melania lub Turritella. należy jedna,k doNerinea i jak- 

 naj dokładniej się zgadza z wymienionym gatunkiem z Gosau. 



Z jakości skał i tych skamieniałości jasno wynika, że wszystkie te białe wa- 

 pienie jurajskie od Sulejowa do Inowłodza należą do grupy wapienia koralowego, 

 a mianowicie do tych warstw, które się charakteryzują NerineaBruntrutana i kilku 

 innemi jednoskorupowemi, do górnych warstw tej grupy, które w Jurze Szwajcar- 

 skiej i Francuzkiej noszą nazwę : 



Wapienia nerineowego i astartowego 



warstw, które jeszcze w innych miejscowościach Polski nie zostały znalezione. Są 

 to więc prawdopodobnie jeszcze nieco głębsze warstwy, aniżeli te, które Buch na- 

 zywa wapieniem dicerasowym i nerineowym (z Nerinea suprajurensis). Sam on 

 zaznacza, że ISTerinee, jak to z ich znajdowania się w Natheim i Heideuheim praw- 

 dopodobnie wynika, mogą należeć do warstw jeszcze głębszych. 



Z tą zaś grupą wapienną, w opisanych miejscowościach są w związku inne 

 piaszczyste i gliniaste składniki, których znaczenie jest trudniejszem do wykazania 

 i które dawniśj niedość należycie rozdzieliłem. 



a) Na białym wapieniu koralowym w Brzostówce i jego dalszym ciągu około 

 Łazisk, na Pn. od Tomaszowa, leżą warstwy piasku ochrowo-żółtego żelazistego, 

 oraz takiejże gliny, w których około NieboroAva Starzyć i Łazisk, eksploatują się 

 warstwy piaszczystego, brunatnego i żółtego niedobrego żelaziaka gliniastego dla 

 wielkich pieców w Tomaszowie. Wraz z niemi występują np. około Staszyc war- 

 stwy niebieskawo-szarój gliny wapnistój z nerkami sferosyderytu. Należą tu za- 

 pewne również grubsze osady żółtego piasku i iłu piaszczystego, piaskowca żela- 

 zistego, wapnistego oraz żółtego i brunatnego piaszczystego żelaziaka gliniastego, 

 które występują na północnym brzegu Pilicy około Inowłodza, na tak zwanej gó- 

 rze Kaplicznój, pod Zakościelem. pomiędzy Inowłodzem a młynem Spala i dalej 

 ku Pn. na drodze do Eawy około Małomierza i Gliny, a nawet około Roszkowej 

 Woli nad Pilicą o 1 tylko milę od Nowego Miasta. Nieznaczne pochylenie warstw 

 wapienia około Inowłodza i Piekła, ku północy, obecność wapienia i odłamków 

 krzemienia w tych osadach piaszczystych, opisanych przeżeranie w Gieogn. op. 

 Polski II p. 304 i nast. dowodzą, że wszystkie one leżą na białym wapieniu juraj- 

 skim. Zawierają one źle zachowane pojedyncze muszle moi'skie; mięczaków wód 

 słodkich wcale w nich nie widziałem. Bardzo prawdopodobną jest rzeczą, iż te 

 skały gliniasto piaszczyste z żelaziakami są AVskazÓAvką górnego piętra jurajskiego, 

 w znaczeniu podziału Roemera. Glina niebiesko-szara odpowiadałaby Roemerow- 

 skiój glinie Hils z EUigser Briuk około Dalligsen, która również dużo pokładów 

 żelaziaka zawiera, a może jeszcze więcej równoczesnemu utworowi, złożonemu 

 z żółtawego piasku i niebiesko-szarej gliny na coralragu w Hohengelseu. Dawniej 

 piaskowce te porównywałem z podobnemi po części piaskowcami żelazistemi na 

 formacyi żelaziaka gliniastego w Polsce zachodniej, zaliczyłem je do niego i jako 

 takie na karcie mojśj przedstawiłem; lecz teraz gdy dowiedzionem zostało, że ów 

 piaskowiec żelazisty leży pod białym wapieniem jurajskim i należy do oolitn doi- 



