- 193 - 



Modiola bipartita Sow. Var. 

 Modiola płicata Sow. 

 Liriodon clavellatum oraz 



jakiś inny mały Liriodon, jak w zbitym wapieniu jurajskim pod 

 Korytnicą, który częścią jest podobny do Trigouia sexcostata Roem. t. VI; f. 1, 

 z gliny oksfordzkiej wLindnerbergu, alebardziój się zgadza z Trigonia pullusSow., 

 formą młodocianą Liriodon costatum. I wapień jurajski około Bałtowa jest zbity 

 i biały i zawiera krzemienie. W bliskości jego znajdujemy pod ziemią żółtą, żela- 

 zistą, z okruchami krzemienia, piasek biały, który niekiedy bywa zabarwiony, wy- 

 łącznie jednak na kolor zielony lub żółty; z pod niego wydobywają białą delikatną 

 glinę fajansową dla fabryki fajansu w Ćmielowie, pod nią zaś leży jeszcze jedna 

 warstwa krzemienia; stosunek tych warstw do zbitego wapienia jurajskiego nie 

 jest zupełnie jasny. 



Zewnętrzny wygląd skał, oraz skamieniałości z wyjątkiem Modiola plicata, 

 dowodzą że warstwy jurajskie, od Iłży do Bałtowa, odpowiadają warstwom na po- 

 łudniowym krańcu gór około Małogoszczy i Brzegów, a z tego powodu należą do 

 średnich warstw białej Jury. 



§ 46. Jura brunatna. W spągu owych białych wapieni jurajskich, w płaskiój 

 i przeważnie lasami pokrytój okolicy pomiędzy wychodnią białych wapieni od Bał- 

 towadolłży, oraz białym piaskowcem na jego zewnętrznój linii granicznój odCmie- 

 lowa przez Kunów aż na Pn. od Wierzbnika, a więc pomiędzy Bałtowem a Ćmie- 

 lowem, pomiędzy G-rabowcem a Ostrowcem i pomiędzy Iłżą a Tychowem zalegają 

 I)ewne piaszczyste i wapieniste warstwy, które dawniój niezłomnie zaliczałem 

 jeszcze do białego piaskowca lijasowego, albo uważałem za podrzędne jego war- 

 stwy. Obecnie doszedłem do przekonania, że wszystkie one na zasadzie miejsca 

 zalegania należą do dolnego pietra, czyli do hrunatnij Jury. Poczynając od Pd-W. 

 wynu]'za się jeszcze w bliskości Ćmielowa nad Kamionną biały piaskowiec lijaso- 

 wy. a o '/ł mili stąd, ku Pd-W., około wsi Wióry na drodze do Ożarowa obnaża 

 się szczególny piaskowiec, najczęściej na zielono, krzemianem żelaza zabarwiony, 

 przekładany także warstwami żółtawo-białemi i żółtawo-brunatnemi, zabarwio- 

 nemi wodanem tlenniku żelaza. Po większój części jest on kruchy, łatwo rozcie- 

 ralny, rozpada się nawet na piasek żółtawo-ziełony, ale zawiera znaczną liczbę 

 brunatnych i czarniawych nerek rogowcowych, oraz cienkie niedaleko się ciągnące 

 pokłady tego samego minerału, przyczem masa krzemienna spaja sąsiednie części 

 piaskowca nadając im postać mocnego piaskowca kwarcowego. Niedaleko stąd 

 leży wioska Małachów. Tu na małych zrobach dawnój kopalni znajdują się nerki 

 żelaziaka po części zrośnięte z rogowcem, który zawiera, niewyraźne niestety, ska- 

 mieniałości. Wyżej w stropie leżą też na zrobach odłamki zbitego wapienia, który 

 dalój na Pn. występuje jako wapień jurajski. Ponieważ piaskowiec pod Wiórami 

 rozciąga się od Pd-W. ku Pn-Z., a jego warstwy słabo padają ku Pn-W., więc 

 musi leżeć pomiędzy białym piaskowcem w spągu, a białym wapieniem jurajskim 

 Av stropie. Pochodząca od żelaza jego barwa zielona, żółta i brunatna, wraz z obe- 

 cnością piaszczystego żelaziaka brunatnego dają wskazówkę, że należy go odnieść 

 do dolnych piaszczystych warstw jurajskich i przypominają podobnie zabarwione 

 piaskowce margliste, które w północnśj Anglii leżą pod inferior oolit i noszą tam 



Pam. fiz, 25 



