- 333 - 



PŁAZY. REPTILIA. 



Płazy są to zwierzęta kręgowe zimnokrwiste, oddychające przez całe życie 

 płucami. 



Ogólny kształt ciała Płazów w różny cli skupieniach bardzo jest różny. Żół- 

 wie mają ciało krótkie, szerokie, w pancerzu twardym, wypukłym zamknięte, sta- 

 tecznie nogami czterema, dość ki'ótkiemi i krótkim ogonem opatrzone. Jaszczu- 

 rek i Wężów ciało jest wydłużone, walcowate, szczupłe i giętkie, nieznacznie 

 przechodzące w ogon, zwykle długi. Jaszczurki po większój części są opatrzone 

 nogami, Węże wszystkie beznogie. 



Głowa u płazów w ogólności nie wielka, zwykle nieznacznem zwężeniem od 

 ciała odznaczona. Oczy częściój małe i mało wypukłe, u jednych opatrzone dwie- 

 ma powiekami, z których dolna zazwyczaj większa, bardziój ruchoma i prześwie- 

 cająca; prócz powiek zwykłych zdarza się często błona, od wewnętrznego kąta 

 oka na gałkę oczną nasuwana, niejako powieka trzecia, tak zwana migawka; u wę- 

 żów oko jest bez powiek. Ucho albo widoczną błoną bębenkową na zewnątrz 

 oznaczone, albo też skórą pokryte i wcale nie widoczne. Nozdrza zwykle małe, 

 do jamy gęby w tyle otwarte, przy oddychaniu służą za przewody powietrza do 

 płuc. Przecięcie nst w różnój mierze głębokie, u niektórych zachodzi daleko na tył 

 głowy, a wtedy paszcz bywa nietylko obszerną, lecz oraz nadzwyczaj rozciągalną. 

 Uzębienie bardzo rozmaite: jedne zupełnie bezzębne, mają tylko twardą rogową 

 powłokę szczęk, na podobieństwo dzioba ptasiego, u innych zęby są liczne na obu 

 szczękach, a częstokroć i na podniebieniu. 



Zęby w ogólności cienkie, kończate, nie mogą służyć do żucia, niektórym 

 zaledwie do drobienia pokarmu, naj części ój tylko do ujęcia zdobyczy. U wężów 

 jadowitych zęby jadowe są nieliczne, ruchomo ustawione, wewnątrz przedrążone 

 kanałem, do wpuszczania jadu w zadaną ranę. Język u jednych gruby mięsisty, 

 prawie nieruchomy , u innych cienki , na końcu widełkowato rozszczepany, 

 nader ruchliwy i wysuwalny, w spoczynku do osobnój pochwy podgardlanśj 

 wciągany. 



Nogi Płazów przedstawiają upośledzenia różnego stopnia: u tych nawet któ- 

 re posiadają nóg pary obie, są one niezgrabne, rozkraczone na zewnątrz, sposobne 

 raczój popychać na przód, niż unosić ciało. U niektórych wydarza się brak to je- 



Fam. fiK. 42 



