Rząd L mmm. GHELDHIł 



Oiało krótkie, zamknięte w skorupie twardój. 

 Nóg dwie pary o palcacli połączonych. 

 Szczęki bezzębne, pokryte krawędzią rogową. 



Ciało Żółwi krótkie, szerokie, bulasto wypukłe, objęte jest pancerzem kost- 

 nym o powłoce rogowój, otwartym tylko od przodu, dla wysuwania głowy i nóg 

 przednicb, tudzież od tyłu dla wysuwania nóg tylnych i ogona (a). Głowa wogó- 

 le mała. Zębów w paszczy wcale nie ma, szczęki uzbrojone są na podobieństwo 

 dzioba ptasiego, tylko powłoką twardą rogową o krawędzi ostrój. Język miękki 

 mięsisty, krótki i mało ruchomy. Nozdrza małe na przodzie pyszczka do siebie 

 dosyć zbliżone. Oczy opatrzone zawsze powiekami. Ucho u jednych widoczne, 

 u innych pod skórą ukryte. Szyja u wszystkich od ciała mocno odznaczona, po- 

 kryta skórą zwykle luźną i zmarszczoną w poprzeczne fałdy. Nóg zawsze cztery, 

 są one w różnych rodzinach różnie ukształcone, palce jednak nie są nigdy wolne, 

 lecz albo pozrastane, albo też grubą błoną aż po same pazury połączone. Ogon 

 u wszystkich Żółwi europejskich jest krótki. 



Pokrywający skórę Żółwi zrogowaciały naskórek przedstawia się na różnych 

 częściach ciała dość odmiennie: na szyi i na ogonie, gdzie skóra też jest najgięt- 

 sza, naskói'sk bywa drobno ziarnowany, na odnóżach tworzy łuski znacznie już 

 większe i grubsze, zadzierżyste, —na głowie w pewnych rodzinach Żółwi zdarza- 

 ją się tarcze większe, prawidłowo ułożone. Żółwie błotne wyraźnych tarczy na 

 głowie nie mają. Naj ważniej szem atoli w celu opisowym jest pokrycie pancerza. 

 Pancerz składa się z dwóch części: ze skorupy grzbi eto wój (^^sta dorsalts), 

 i z brzusznej (iesia ventralts). Grzbietowa jest większa i wypuklejsza, brzuszna 

 mniejsza, płaska, u samcóv/ nieco nawet wklęsła. Obie skorupy tworzące pancerz 

 są spojone z sobą na bokach ciała już to zupełnie nieruchomo za pomocą szwu 

 kostnego, już też z pośredniczącą w spojeniu warstewką chrząstki, dozwalającej 



(a) Pancerz tworzą na grzbiecie kości szkieletu, kręgi i żebra rozrosłe na płask i pozrasta- 

 ne z sobą, a na spodzie ciała kości mostka podobnież rozrosłe i zlewające się z kośćmi płaskiemi, do utwo- 

 rów skdry naleźącemi. Właściwości te wyłączne szkieletu Żo'łwi, jak również nieprawidłowe umie- 

 szczenie łopatek i bioder pod żebrami, należą już do anatomii porównawczej, tam przeto na- 

 leży szukać szczegółowszego ich wyjaśnienia, tutaj peprzestać trzeba na opisie zewnętrznym. 



