ua pewnjj; ruchomość spojenia, Przytem skorupa brzuszna u jednych jest jednoli- 

 ta i nie giętka, u niektórych składa się z części pośredniój, łączącój boki, do któ- 

 rój od przodu, a niekiedy i od tyłu, przytyka część ruchoma, przytwierdzona spo- 

 jeniem giętkiem, tworząca klapę mogącą przymykać nieco otwór pancerza przo- 

 dowy, rzadziój i tylny. 



Okrycie zewnętrzne pancerza tworzą tarcze rogowe duże, wielokątne, pra- 

 widłowo obok siebie ułożone, których liczba, kształt i rozmieszczenie dostarcza 

 widocznych i stałych cech rozeznawczych. 



Na puklerzu grzbietowym odznacza się p o 1 e środkowe (discus), po- 

 kryte tarczami większemi, ułożonemi w trzy rzędy podłużne: środkiem, rzęd 

 gr z b i et o w y i z każdój strony rzęd żebrowy; w grzbietowym bywa po- 

 wszechnie tarczy pięć (sczda vertebralia), w żebrowych po cztery (souta costalid). 

 Pole środkowe otacza wkoło ramka z tarczy mniejszych, zwanych brzeżne- 

 mi {sc. marginalia), z tych jedna na samym przodzie, mała nieparzysta ma na- 

 zwę tarczy k a r k o w ś j {sc. nuchale), z przeciwnej strony, na samym tyle leżą 

 dwie tarcze nadogonowe {sc. stipracaudalta); na bokach tarcze prawój i le- 

 wój strony odpowiadają sobie i mianują się Avedług położenia: po każdój stronie 

 karkowśj jedna n a d s z y j o w a {scuta margtno-collarta), po dwie n a d r a m i e- 

 n i o w e {sc. m. bracluaha), po pięć nabocznych {sc. m. laieralid), wreszcie 

 po trzy nadudowe {sc. m. femoraha). Razem tarczek ramki 25, tarczy pola 

 środkowego 13, na całym wierzchu ciała tarczy 38. 



Tarcze podbrzuszne, mniśj liczne, są ułożone parami: pierwsza para 1. 1. 

 podgardlanych {scuta gtilana), dalój ramieniowych {sc. bfachialta), 

 piersiowych {sc. pectoralia), b r z u c h o w y c h {sc. abdominalta), para 

 udowych {sc. femoraha) i para ostatnia p o d o g o n o w y c h ^^^^/^a). — 

 Prócz tych sześciu par tarczy okrywających spód ciała, niektóre gatunki do na- 

 szego Żółwia błotnego podobne, mają w każdem wycięciu bocznem puklerza tarcz- 

 kę wyściełającą: w Avycięciu przedniem tarczkę pachową prawą i lewą {sc. 

 axiUare) i w wycięciu tylnem tarczkę pachwinową {sc. inguinale). Cztery 

 te małe tarczki stanowią cechę zewnętrzną, odróżniającą Żółwia błotnego kaspij- 

 skiego {Emys casptca) od gatunku naszego {Cistudo luiaria vel europaea). 



Żółwie zane są z powolności ruchów; jedne żyją na lądzie, inne w wo- 

 dach; karmią się po większej części pokarmem zwierzęcym, nieliczne tylko 

 pokarmem roślinnym. Jaja w skorupie pargaminowatśj , częstokroć zwa - 

 pnionej i kruchej, zagrzebują w ziemi. Młode świeżo wylęgłe mają pan- 

 cerz miękki, chrząstkowaty , z wiekiem, twardniejący. Zadziwiającą jest 

 u Żółwi wytrwałość życia opierająca się długo ciężkim obrażeniom ciała: po 

 wyjęciu zupełnem mózgu, dają znaki życia jeszcze przez dni kilka, bez żadnego 

 pokarmu żyją po kilka miesięcy. Głosu donośnego Żółwie wydawać nie mogą, za- 

 ledwie głuche tylko syknięcie; przypisywane naszemu Żółwowi świstanie jest gło- 

 sem w tych samych miejscach przebywającój Kokoszki wodnój. U hodowanych 

 Żółwi głosu tego nikt nie słyszał. 



Z czterech rodzin Żółwi tylko trzy wchodzą do fauny europejskiój, mianowi- 

 cie: Żółwie morskie (Thalassites), Żółwie błotne (Paludites) i Żółwie lądowe 



