~ 339 - 



nych rodzajów. U nas żyje jeden tylko gatunek należący do rodzaju Cistudo, któ- 

 rego określenie następne: 



Skorupa brzuszna złożona z dwóch części, szwem poprzecznym ruchomo 

 z sobą połączonych i również ruchomo z puklerzem grzbietowym połączona za 

 pośrednictwem warstewki chrząstkowej leżącej w szwie bocznym. Brzegi sko- 

 rupy grzbietowej nie wywinięte. Tarczek pachowych ani pachwinowych nie ma. 



Rodzaj Cistudo Flem. 



Drugi europejski gatunek Żółwi błotnych Emys caspica^ żyje dalej na połu- 

 dniu, w krajach otaczających morze Śródziemne i w okolicy morza Kaspijskiego. 

 Od naszego różni się skorupą brzuszną nieruchomą, a skorupą grzbietową o brze- 

 gu mocno na zewnątrz odgiętym lub nawet wywiniętym ku górze, W wycięciach 

 puklerza ma tarczki wyściełające, parę pachowych i parę pachwinowych. 

 W ubarwieniu odmienne upstrzenie, plamiste lub żyłkowane. 



Rodzaj Cistudo. Flem. (Emys Wagi). 



Mostek dwuczłonkowy, o klapie przedniej ruchomój, na bokach 

 ciała połączony z puklerzem grzbietowym także ruchomo. Brzegi bocz- 

 ne pancerza nie wywinięte. W wycięciu pachowem, ani w pachwi- 

 nowem tarczek wyściełających nie ma. 



Eodzaj ten odznacza się głównie ruchomością części składających pancerz. 

 Połączenie przedniój połowy mostka z połową tylną leży na linii poprzecznój od- 

 dzielaj ącśj trzecią parę od czwartój tarczy dolnych, to jest tych właśnie, które 

 pokrywają spojenie boczne pancerza; linia zetknięcia skorupy grzbietowej z brzu- 

 szną także jest oznaczona zewnętrznie brózdką wzdłuż każdego boku. 



Skorupa brzuszna kształtem podługowata, u dorosłych jest prawie dwa razy 

 dłuższa niż szeroka, jój część przednia krótsza od tylnój w stosunku przybliżenie 

 jak 3 : 4, może się przyginać nieco ku górze i przymykać, a raezśj tylko ścieśniać 

 otwór pancerza przodowy. U młodych skorupa brzuszna jest stosunkowo szersza, 

 od przodu i od tyłu prawie równo przycięta, z wiekiem od przodu zaokrągla się 

 łukowato, od tyłu tworzy się wycięcie pod kątem bardzo rozwartym. 



Tśrcze pokrywające pancerz tylko u młodych lub u średnio wyrosłych oka- 

 zują wyraźnie toczek i prążki przyrostowe. Z wiekiem tarcze s^e wygładzają, na- 

 wet szwy oddzielające stają się mniój widoczne. Na każdój z pięciu tarczy grzbie- 

 towych toczek leży na linii środkowój grzbietu blisko brzegu tylnego tarczy; na 

 ośmiu tarczach żebrowych leży w kącie wewnętrzne tylnym. Na tarczach ramki 

 w kącie brzeżno tylnym. Na tarczach spodu ciała toczek zajmuje miejsce jak 

 na tarczkach ramowych w kącie zewnętrznym tylnym, tarcze podgardlane, trój- 

 kątne, mają go oczywiście w jedynym kącie zewnętrznym. 



Do rodzaju Cistudo jeden tylko należy gatunek, który i w naszój faunie się 

 znajduje. 



