- 340 - 



!. C i s t li d o ! u t a r I a Gesn. Żółw błotny. 

 Emys europaea Wagi. Testiido orbiciilaris Linn. 



Puklerz jajowaty, niezbyt wypukły, wzdłuż grzbietu zlekka daszkowaty. 

 Ogon względnie dośó długi. Dług. 200 — 250 mm. 



Barwa zwykła czarno oliwkowa, na tarczacb linie żółte rozbiegające się pro- 

 mienisto, na ciele plamki lub kropki żółte nieregularnie rozrzucone. 



Odmiany ubarwienia dotyczą, najprzód tła, które bywa bardziój lub mniój 

 czarne, albo też płowawo- oliwkowe, powtóre dotyczą rysunku: iinije na tarczach 

 wychodzące promienisto z tak zwanego toczku u jednych są gęstsze, u innych rzad- 

 sze, cieńsze lub grubsze, jużto ciągłe, już różnie przerywane na kreski lub na 

 kropki, niekiedy wcale są niewidoczne. Spód ciała u jednych jest żółtawy, u in- 

 nych czarny, lub w plamy duże żółte i czarne. 



Zmiany wiekowe: Bardzo młody ma puklerz niski, wzdłuż grzbietu daszko- 

 wato przełamany, prawie kolisto zaokrąglony, oliwkowy, zwykle bez żółtego ry- 

 sunku. Tarcze pokrywające puklerz grzbietowy ziarnisto chropowate, stosunko- 

 wo szersze, a krótsze niż u dorosłych. Ogon stosunkowo dłuższy, dorównywa 

 prawie długości mostka. Mostek u młodych jest od przodu i od tyłu pod iiniją 

 prawie prostą przycięty, z wiekiem od przodu zaokrągla się łukiem wypukłym, od 

 tyłu dostaje wycięcia pod kątem wchodzącym bardzo rozwartym. 



Wpółwyrosły ma tarcze grzbietowe mniej wyraźnie daszkowate, brózdki 

 przyrostowe na wszystkich tarczach wyraźniejsze, chropawośe ziarnkowata pozo- 

 staje tylko na toczku każdój tarczy. 



Dorosły: na tarczach grzbietowych przełamanie zaledwie widoczne, tarcze 

 wszystkie prawie gładkie; kształt ogólny w obrysie podłużniój jajowaty, w tylnój 

 części znacznie szerszy, o bokach prawie prostych; wypukłość puklerza większa, 

 sklepista. 



Samiec dorosły ma mostek pośrodku wyraźnie zaklęsły, ogon długości zale- 

 dwie połowy mostku. 



Samica wzrostem nieco większa od samca, mostek ma płaski, ogon nieco 

 dłuższy. 



Liczba tarcz pokrywających puklerz jak wyżśj, na polu środkowem grzbieto- 

 wych 5, żebrowych 4 i 4, ramka z tarczek 25. Na mostku tarczy par 6. Takie 

 jest pokrycie normalne, ostrzedz wszakże trzeba, że zdarzają się często nieprawi- 

 dłowości indywidualne, wskutek zapewne jakich obrażeń, objawiające się po- 

 dzieleniem tarczy szwami drugorzęduemi na dwie lub więcej części zwykle 

 nieforemne. 



Długość całkowita zwierzęcia od końca nosa do końca ogona około jed- 

 nej stopy. 



Gatunek ten Żółwi błotnych znajduje się w całój prawie Europie z wyjąt- 

 kiem dalszój północy i północo-zachodu, nie ma go zatem w północnój liosyi, 

 w Skandynawii i Danii, nie ma go w Wielkiój Brytanii, Holiandyi i Belgii, 

 a nawet w północnśj Francyi. U nas znajduje się na całój przestrzeni kraju, 



