Rząd II. JISZGZURHI 8 A U R 1 1, 



Ciało zwykle czworonożne, rzadko beznogie. 

 Oczy opatrzone powiekami. 



Ciało Jaszczurek podłużne, wrzecionowate lub wysmukłe, u niektórycli wę- 

 żowato wydłużone. G-łowa zwykle niewielka u jednych łączy się nieznacznie, 

 z kadłubem, u innych zwężeniem szyjnem wyraźniój odznaczona, u niektórych 

 brózdą poprzeczną pod gardłem jakby poderżnięta. Nozdrza małe blisko przo- 

 du na bokach pyszczka. Oczy u wszystkich krajowych opatrzone powiekami. 

 Otwór ucha u jednych widoczny, u innych pokryty skórą. Przecięcie pyszczka 

 dosyć głębokie, szczęki mocno spojone, zatem paszcz wcale nierozciągalna. 

 Zęby liczne, dość drobne, kończate, w obu szczękach, u niektórych prócz tego 

 część tylna podniebienia nielicznemi ząbkami uzbrojona. Język w różnych ro- 

 dzinach Jaszczurek okazuje wielkie różnice, dostarczające do ich klassyfikacyi 

 cech pierwszorzędnych. 



I tak: z pomiędzy naszych Jaszczurek jedne mają język rogowy, cienki, 

 równowązki, na końcu głęboko rozszczepany, dosyć ruchomy i z pyszczka wy- 

 suwalny, w spoczynku wciągany do pochwy w głębi paszczy leżącćj (Pissiiin- 

 gues) — inne mają język wprawdzie także rogowy, lecz krótszy, prawie nie 

 wysuwalny; koniec języka mocno zeszczuplony i płytko wyszczerbiony, podstawa 

 znacznie rozszerzona bez pochwy obejmującej (Breyilingues). 



Nogi przedstawiają niemniśj ważne vf budowie różnice, najczęściój są roz- 

 kraczone na zewnątrz, zastosowane więcój do posuwania naprzód niż do uno- 

 szenia ciała. 



Nogi tylne zwykle dłuższe i silniejsze, bywają częstokroć opatrzone rzędem 

 gruczołów ciągnącym się na spodniśj stronie każdego uda od międzyki^ocza ku 

 podkolankowi; gruczoły te zwane są z-v\^kle dziurkami udowemi (^ori femorales). 

 Nogi tak przednie jako i tylne, są zwykle pięciopalcowe, palce wolne, u nóg 

 tylnych pospolicie znacznie dłuższe, wszystkie pazurami ostremi zakończone. 



Są wszakże niektóre Jaszczurki zupełnie nóg pozbawione, a z pomiędzy 

 nielicznych tego przykładów dostarcza nam jednego fauna krajowa (Padalec, 

 dawniej poczytywany za węża). Ogon u wszystkich naszych Jaszczurek 

 jest znacznie dłuższy niż kadłub ciała, bardzo kruchy, przeto ulega czę- 

 sto uszkodzeniu. 



