- 849 ~ 



kryte są. u naszych tarczkami mniej więcój drobnemi, wielokątnemi. Z pomiędzy 

 wargowych górnych największa leży pod okiem, w górze znacznie jest szersza niż 

 u dołu. Brózda podgardlana w różnych gatunkach w różnym stopniu wyraźna. 

 Kołnierzyk o brzegu zawsze wolnym, u niektórych prawie równym, u naszych 

 w różnym stopniu zębatym. Łuski na ciele drobne, na karku wypukło-ziarnowate, 

 dalój na grzbiecie wzdłuż przełamane lub wręgowane. Spód ciała poki"yty tarczami 

 czworokątnemi ułożonemi w liczne rzędy poprzeczne, a w 6 do 8 rzędów podłuż- 

 nych, z których dwa rzędy środkowe są węższe od następnych, tarcze zaś dwóch 

 rzędów skrajnych już są podobne do dużych łusk płaskich, różnią się wszakże od 

 sąsiednich łusk bokowych swoją wielkością. Tarcza przed kloaką u wszystkich 

 duża, poprzeczna. 



Jaszczurki znane są powszechnie z ruchów żwawych i zwinnych, żyją po 

 większój części w miejcach suchych otwartych lub w rzadkich zaroślach, w brze- 

 gach lasów, lub między kamieniami; jeden z naszych gatunków, potrzebując więcśj 

 wilgoci i cienia, żyje wśród lasów przy strumykach, na przegalinach, w jagodni- 

 kach łochyni. na łączkach wilgotnych lub na źródliskach nawet bardzo wysoko 

 w górach, gdzie innych gatunków już się nie spotyka. Jaszczurki żywią się prze- 

 ważnie owadami, mianowicie chi-ząszczami i konikami, muchy nawet zręcznie 

 chwytać umieją. 



Z siedmiu gatunków europejskich do rodzaju Jaszczurki należących, u nas 

 znajduje się gatunków trzy *). Odróżnienie ich przedstawia następna tablica: 



A. Tarczki nadskroniowe dwie spore podłużne. Na policzku tarczy cztery. 

 Pod brzuchem tarcze w rzędów podłużnych ośm, skrajne są dwa razy większe od 

 sąsiednich łusk bokowych. Ogon przynajmuiśj półtora raza dłuższy niż ciało, od 

 samój nasady szybko cieniejący. 



a) ISTozdrzopoliezkowych dwie, jedna wprost nad drugą. Krążek nadoczny 

 oddzielony od tarczek nadrzęsowych drobnemi łuseczkami (u starych). Nogi przed- 

 nie sięgają do nozdrzy, tylne prawie do pachy. Gruczołów udowych 15— 19. Ogon 

 dwa razy dłuższy niż ciało. Dług, całkowita ± 300 mm. 1. L. viridis Gesn. 



b) Nozdrzo-policzkowych dwie, górna wspiera się w części na dolnój, 

 w części na policzkowej, tworząc z niemi niejako trójkąt. Krążek nadoczny do- 

 tyka bezpośrednio tarczek nadrzęsowych. Nogi przednie sięgają zaledwie za oczy, 

 tylne nie dostają do pachy. Gruczołów udowyen 11—15. Ogon około półtora raza 

 dłuższy niż ciało. Dług. całkowita ± 200 mm. 2. L agilis Lin. 



B. Tarczki nadskroniowe mało wyróżnione od skroniowych. Na policzku 

 tarczy tylko trzy. Krążek nadoczny styka się bezpośrednio z tarczkami nadrzęso- 

 wemi. Tarcze brzuchowe w rzędów podłużnych 6 do 8. Nogi przednie sięgają za- 

 ledwie po oczy, tylne nie dosięgają do pachy. Gruczołów udowych 9—12. Ogon 

 półtora raza dłuższy niż ciało lub mniej; aż do połowy długości prawie równo 

 gruby. Dług. całkow. + 150 mm. 3. L. vmpara Jacq. 



Dwu inue L. muraliy i h. tawica, do .siebie hurdzo podobne tak w ksztaltacli jak w spo- 

 sobie życia, są bardziej południowe, vi nas małe jest prawdopodobieństwo ich znalezienia, 

 Pam. fiz. 



