- 358 - 



Odm. c. Caływierzch prawie jednobarwnie brunatno-czarny; spódbrudno- 

 sinawy Inb ciemno -szary. Na okazach w spirytusie dłu- 

 go przecliowywanych, występują plamy mniój więcój Avy- 

 raźne. 



Lac. nigra Wolf in Sturm DeutscM. F, 



Jaszczurka ży^vorodna, z naszych Jaszczurek właściwych najmniejsza, odró- 

 żnia się od nich już na rzut oka nietylko barwą czarniawą, lecz także grubszym 

 ogonem i większemi na wierzchu ciała łuskami. 



Głowa jej w porównaniu z Jaszczurką zwyczajną, więcój płaska, pyszczek nie- 

 co dłuższy a niższy, z boków równo szczupłejący bez wklęsłości policzkowśj. No- 

 gi ki'ótkie, przednie sięgają zaledwie do przedniego kąta oka, tylne niewiele poza 

 połowę długości kadłuba. 



Ogon grubawy i aż do połowy długości bardzo mało cieniejący, a i w dru- 

 giój połowie grubszy niż u Jaszczurki zwyczajnój; długość ogona nawet bez uszko- 

 dzenia, rozmaita, wynosi od Vo do długości całkowitój. Wzrost zwykły około 

 150 mm. (65 -{- 85 = 150; 65 + 95 = 160). (60 + 70 = 130; 60 + 80 = 140; 

 60 + 90 =1^ 150). 



Tarcza dziobkowa wypukło sklepista zagina się wierzchołkiem ostrym na 

 szczyt nosa widocznie, a niekiedy dotyka tarczy nanośnikowśj, ta zaś od przo- 

 du i od tyłu kątem dość ostrym zakończona, także dotyka niekiedy czołowój. Czo- 

 łowa spora, o brzegach bocznych prawie równoległych. Tarczki nadoczne 

 wszystkie cztery spore, dwie średnie (krążek nadoczny) są wszakże znacznie węższe 

 od tarczy czołowój, dotykają tarczek nadrzęsowych bezpośrednio b ez żądny chziare- 

 czekwszwiezetknięcia.Tarczepotyliczne szerokie o brzegu tylnym prawie prostym. 

 Tarczki nadskroniowe u brzegu zewnętrznego potylicznych leżące, niewielkie, 

 mało się odznaczają od innych tarczek ski^oniowych; pośrodku skroni jedna tarcz- 

 ka zwykle nieco większa, żwaczna. Za nozdrzem tarczka nozdrzo-policzkowa tyl- 

 ko jedna, prawie trójkątna, niższa od policzkowój, ukośnój, i maj ącój wysokość 

 dwa razy większą od szerokości. Tarczy wargowych dolnych zwykle 5, czasem 

 tylko 4, podszczękowych 6, niewiele różniących się od siebie wielkością. Brózda 

 podgardlana niezbyt wyraźna. Kołnierzyk z łusek 8 — 10, brzeg zębaty. Łuski 

 na karku grubo-ziarniste, wypukło zaokrąglone, znacznie większe niż u Jaszczur- 

 ki zwyczajnój; łuski na grzbiecie niezbyt wąskie, podłużno sześciokątne, wyraźnie 

 wręgowane, na bokach nieco szersze, zwłaszcza dolne. Tarczy brzuehowyeh wła- 

 ściwie rzędów 8, lecz tarczki skrajne są bardzo zmniejszone, parabolicznie zao- 

 krąglone. Tarcza odbytowa duża. Gruczołów udowych po 9 — 12. Łuski ogo- 

 nowe na stronie wierzchniej wyraźnie wręgowane i ostro zakończone, na stronie 

 spodniój bliżej nasady płaskie, o końcu zaokrąglonym, od połowy długości ogona 

 podobne do łusk wierzchnich. 



Jaszczurka żyworodna ze wszystkich gatunków europejskich najobszerniej- 

 sze ma rozpostarcie, mianowicie zaś posuwa się najdalój na północ i najwyżój 



