- 359 - 



w góry. W trybie życia różni się od wszystkich krajowych przebywaniem w miej- 

 scach wilgotnych i cienistych. 



U nas znajduje się na przestrzeni całego kraju, częściśj jednak w pasie pół- 

 nocnym więcej lesistym, a równie obficie na południu w Tatrach i w całem paśmie 

 Karpat, gdzie wilgoć atm^osfery i źródlisk odpowiada jej potrzebom; przeciwnie 

 w okolicach suchych, otwartych, a zwłaszczu stepowych nie zdarza się wcale. 

 W okolicach Warszawy znam ją tylko na prawśj stronie Wisły, z lasów do Tarcho- 

 mina i do Miłosny należących. 



Pomimo obszernego rozmieszczenia nigdzie się gęsto nie osiedla i znalezienie 

 jej zaleźnem jest więcej od trafu, niż od znajomości miejsc jój pobytu, a w ogólno- 

 ści o wiele trudniejszem niż Jaszczurki zwyczajnej. Spotykałem ją w lasach Avil- 

 gotnych wśród jagodników łochyni ( Yaccimum uligmosum), na łączkach podleś- 

 nych torfiastych, przerzynanych rowami. Nory jój nie głębokie, ale zwykle mię- 

 dzy korzeniami drzew ukryte, trudne są do rozkopania. Ostrożniejsza od Jasz- 

 czurki zwyczajnój, nie przygląda się człowiekowi, lecz zawczasu ratuje się 

 ucieczką, chociaż więc biega mniej szybko, trudniój ją schwytać zwłaszcza w gę- 

 stwinie. 



Karmi się jak inne Jaszczurki głównie owadami, w miejscach wszak- 

 że cienistych, gdzie owadów mniój bywa, karmi się w znacznój części glistami 

 ziemnemi. 



Jaszczurka żyworodna otrzymała nazwę od właściwości i u innych płazów 

 dostrzeżonój, że jaja pozostają w jajowodach aż do zupełnego wykształcenia się 

 płodu, i po zniesieniu w parę minut, po obeschnięciu skorupki, pękają, oswabadza- 

 jąe płód dojrzały. Młode rodzą się w końcu Czerwca. 



Rodzaj 2. Podarcis Wagi Bremias Dum. Bibr. 



Krążek uadoczny otoczony drobniutkiemi łuseezkami. 



Tarczy potylicznej niema. Tarcze ciemieniowe stykają się z so- 

 bą. Nozdrza wzniesione nad pierwszą wargową, na zbiegu trzech 

 tarczek. 



Łuski grzbietowe bardzo drobne, ziarniste, pomiędzy niemi roz- 

 siane drobniutkie ziarenka. Tarcze brzuchowe niewielkie, prawie kwa- 

 dratowe. Kołnierzyk pod szyją należyty. Gruczoły udowe. 



Rodzaj ten odróżnia się od r. Lacerła nietylko właściwościami ułuskowania, 

 ale i kształtami ciała: głowa w tylnój części dość szeroka, pyszczek nagle zeszczu- 

 plony,a przy końcu u nozdrzy znowu nieco njibrzmiały, odmienną nadaje tym Jasz- 

 czurkom fizyjognomiją. Nozdrza leżą nieco dalej od końca pyszczka (nad pierwszą 

 wargową) a zarazem nieco wyżśj wzniesione, nie dotykają wargowój. 



Tarcza dziobkowa wypukła, wierzchołkiem zagięta widocznie na szczyt nosa 

 (zwłaszcza u starych). Tarcze dzióbo-nozdrzowe oddzielają nozdi-za bardzo wi- 



