- 360 ~ 



docznie od t. dziobkowej. Tarcza czołowa w przedzie mocno rozszerzona, 

 w tylnój połowie znacznie zwężona, niejako łopatko wata, n starych zwykle wpo- 

 dłuż przeorana brózdą,, rozszerzającij; się ku przodowi i aż na szczyt nosa zabie- 

 gającą. 



T. T. czoło-ciemieniowe niewielkie, śródciemieniowa mała, deltoidowa lub 

 prawie trójkątna, wierzchołkiem ostrym zwrócona ku tyłowi, potylicznśj niema 

 wcale. Ciemieniowe bardzo duże, szerokie, w części tylnój stykające się z sobą, 

 mają brzeg tylny prawie równo przycięty, brzeg zewnętrzny obłożony szeregiem 

 tarczek małych, nadskroniowych około 5. 



Z tarczy nadocznych tylko dwie środkowe, stanowiące krążek nadoczny, są 

 mocno rozwinięte, miejsce dwóch innych t. j. 1-śj i 4-ój zajmują łuseezki drobniut- 

 kie, otaczające w większój części krążek nadoczny, a mianowicie od przodu, od ze- 

 wnątrz (nad brewką) i od tyłu. Wszystkie szwy zresztą między tarczami są bar- 

 dzo wyraźne, głębokie i często obejmują w sobie drobne ziareczka. 



Nozdrze zajmuje wierzchołek wzgórka, utworzonego przez podniesione wi- 

 docznie trzy tarczki: od przodu dziobonozdrzową, a z tyłu dwie nozdrzo-policz- 

 kowe, z których górna mniejsza jest od dolnój. Tarcza policzkowa jest mała, 

 okopoliczkowa bardzo duża, pokrywa z boku większą część policzka, za nią mała 

 przedoczna, i (u naszego gatunku) osobna tarcza podóczna, duża, bardzo podłu- 

 żna, leżąca nad wargowemi. Skronie są pokryte łuskami drobnenii, podgardle 

 nieco większemi, zwłaszcza ku tyłowi, brózda podgardlana, oznaczona słabo rzę- 

 dem łuseczek drobniejszych; kołnierzyka łuski środkowe są znacznie większe od 

 bocznych, brzeg w karby niezbyt wyraźne. 



Na piersiach łuski są spore, płaskie, kątowate. Na całym grzbiecie łuski są 

 bardzo drobne, ziarnowate, dość obrzednio w rzędy poprzeczne ułożone, z rozsia- 

 nemi w przedziałach drobniutkiemi ziarenkami. Tarcze brzuchowe niewielkie, 

 prawie kwadratowe, ułożone są w liczne rzędy podłużne, ukośnie ku środkowi na 

 przód zbiegające; rzędy poprzeczne są także liczne. 



Przed kloaką łuski są dość drobne, prawie równe, lub rzadaiój z jedną (lub 

 dwoma) większą u brzegu. — Łuski ogonowe, zwłaszcza wierzchnie, ukoś- 

 nie wręgowane. Palce pod spodem av kant tępy podłużny ściśnione i łuskami 

 ząbkowane. 



Z dwóch gatunków zaliczanych do fauny wschodni śj Europy, jeden jest ra- 

 czśj już azyjatycki, drugi zaś, posuwający się Avięc6j ku zachodowi, znajduje się 

 z tój strony Dniepru na stepach Ukrainy i Podola. Cechy jego gatunkowe są na- 

 stępne: 



L Podarclsvariabnis Pall. Stepniarka drobnołuska. 



Lacerta arguła Pall. Itin. 1771, Lac. vartabih's Pall. Zoogr. 1831. 

 Lacerta deser ti Andrz. Amph. nostr. 1832. 



Tarczka policzkowa wyższa niż długa. Brzeg dolny oka oddzielony od tar- 

 czy wargowych tarczą podoczną dużą, bardzo podłużną. Przed kloaką tarczy du- 



