- 363 - 



może mieć pewną łączność z wyrazem greckim ,,sauros" —Jaszczurka; kraina tam- 

 ta nie mało przedstawia przykładów nazw miejscowości z różnych języków pocho- 

 dzących.. 



Eodzina 2. SZKLĄCE. S G I If C I D A E. 



Nogi słabe lub niedokształcone, u niektórych brak nóg zupełny. 

 Głowa nieodznaczona od ciała, z wierzchu pokryta prawidłowo tarcza- 

 mi. Tarcza nozdrzowa właściwa widoczna. Otwór ucha mały, u nie- 

 których wcale niewidoczny. Ciało całe wraz z ogonem jednostajnie 

 tak z wierzchu jak od spodu okryte łuskami dużemi, płaskiemi, ułożo- 

 nemi w karpią łuskę; ani kołnierzyka, ani gruczołów udowych niema. 

 Ogon zazwyczaj niewiele dłuższy od ciała. 



Z nielicznego w ogóle oddział'! Jaszczurek krótkojęzykich, w faunie naszśj 

 znajduje się jedna tylko rodzina (Scinci, Szkłińce), a z niój jeden tylko gatunek 

 (Padalec). 



Rodzina ta odznacza się charakterystycznem ułuskowaniem, tudzież czę- 

 sto zdarzającem się tu niedokształceniem różnych narzędzi: oka, ucha lub nóg. 



Ciało obłe, bywa albo zwięzłe, albo też wydłużone, wężowate. Głowa bez 

 widocznego zwężenia szyjowego równo z kadłubem złączona. Nozdrza małe, 

 umieszczone albo na brzegu, albo też pośrodku tarczy nozdrzowej. Oczy u wię- 

 kszej liczby opatrzone powiekami, u niektórych bez powiek. 



Otwór ucha albo mały, albo zupełnie zakryty, niekiedy w jednym i tym sa- 

 mym gatunku rozmaicie (Anguis). 



Język mały, płaski, bez pochwy nasadowój, u podstawy szerszy, w końcu nie- 

 zbyt głęboko wyszczerbiony. 



Nogi u jednych krótkie, u innych upośledzone co do liczby palców, niektó- 

 rym brakuje jednój pary nóg, inne nakoniec zupełnie są nóg pozbawione. Gru- 

 czołów udowych żaden nie ma. 



Ogon nie bywa znacznie dłuższy od ciała, z powodu kruchości ulega łatwo 

 ułamaniu i potem normalnej długości już nie dorasta. 



Głowa u wszystkich pokryta prawidłowo tarczami sporemi, które lubo 

 w wielkości i kształtach różnią się od tarczy, pokrywających głowę Jaszczurek 

 właściwych, wszakże podobnem względem siebie ułożeniem dają się rozpoznawać, 

 mianowicie: nozdrzowa (szczytowa nosa), czołowa, śródciemieniowa, u wielu i po- 

 tyliczna, tudzież para ciemieniowych; nadocznych bywa tu od 4 do 6, a tarcza no- 

 zdrzowa zawsze widoczna. Ułuskowaniem wyróżnia się rodzina tu od innych Ja- 

 szczurek. Całe ciało i ogon, tak od wierzchu jak od spodu pokrywają jednostaj- 

 nie łuski duże, szersze niż długie, w tyle zaokrąglone, płasko jak na rybie naległe, 

 gładkie i połyskujące. Jednośtajnośe ta ułuskowania całego ciała spra- 



