- 366 - 



końca ogona przebiega linija czarna falista mocno odznaczona, niekiedy dwie ró- 

 wnoległe. 



Z wiekiem stopniowo barwa wierzcliii ciemnieje od płowo-cielistój (iza- 

 beiowej), do jasno czekoladowój, miedziasto-brunatnej, wyjątkowo nawet do bru- 

 natno-czarnój. Przeciwnie linije na grzbiecie z wiekiem zanikają, czarność jedno- 

 stajna boków i brzucha rozrywa się naprzód na rzędy kropek, później zmienia się 

 na barwę coraz jaśniejszą: sinawo-żelazistą, popielato-ołowiastą aż do białawej; 

 niektóre wszakże osobniki zatrzymują ubarwienie młodociane w różnój mierze aż 

 do zupełnego wyrośnięcia. Samice mianowicie zachowują ślady linii grzbietowej. 

 To są normalne zmiany ubarwienia, prócz tego zdarzają się w pewnych miejscowo- 

 ściach osobniki prawie całkowicie czarne, na innych znÓAy każda łuska wierzchu 

 ciała naznaczona jest na środku małą kropką lub kreską podłużną czarniawą, co 

 razem tworzy l)ardzo subtelne upstrzenie. Najosobliwszą jest odmiana ozdo- 

 biona na grzbiecie lub na bokach rzędem plamek barwy jasno turkusowój. 

 Odmiana ta według Schreibera ma najczęściój okazywać widoczny otwór ucha^ 

 chociaż i u osobników ze zwykłem ubarwieniem, ma się to zdarzać. 



Długość całkowita dorosłych wynosi zwykle nieco więcej nad 300 mm. około 

 350, zdarzają się wszakże osobniki mające więcej niż 400 mm. długości: 

 145 + 175 = 320; 160 + 190 = 350; 185 + 215 = 400. 



Padalec żyje w całej niemal Europie, a na północ posuwa się prawie tak da- 

 leko jak Jaszczurka żyworodna, t. j. do Szkocyi i północnej Szwecyi. U nas znaj- 

 duje się na przestrzeni całego kraju aż do krańców północno-wschodnich. Prze- 

 bywa zwykle w zaroślach rzadkich, na brzegach lasów suchych, na wyrębach lub po- 

 lanach śródleśnych; nigdzie jednak nie bywa w wielkiój ilości i spotkanie go za- 

 wdzięcza się więcój szczęśliwemu zdarzeniu, niż pracowitym poszukiwaniom. 

 W okolicach Warszawy znajdowałem parę razy padalca w lesie Grochowskim; 

 otrzymałem także kilka okazów z miejsc bliskich Ponieważ od lat dziesięciu 

 forsowniej szych wycieczek nie robię, żywego padalca w ręku dawno już nie mia- 

 łem, na otwór ucha przedtem uwagi nie zwracałem, a na żadnym z okazów Gab. 

 Z. W. nie widzę go. 



Piękną odmianę, turkusowemi kropkami zdobioną, znajdowałem dwa lub trzy 

 razy w życiu, raz pierwszy jako uczeń jeszcze szkół Pijarskich w Łukowie na 

 wycieczce botanicznój z professorem X. Sawickim w r. 1830. We 40 zaś lat po 

 tern, jak znajduję w notatach, w Lipcu 1871 r. w lesie Ząbkowskim. Padalec ma- 

 ło się pokazuje za dnia, czas ten przepędza zwykle w norach lub innych kryjów- 

 kach, pod kłodami, pod korą lub wiórami, a w okolicach skalistych często pod ka- 

 mieniami; pod wieczór wychodzi na żer. 



Karmi się owadami ziemnemi i ich pędrakami, dżdżowniki i ślimaki nagie 

 dostarczają m.u również materyjału pokarmowego. Na sen zimowy według podań 

 autorów gromadzą się padalce po sztuk 20 i więcój razem w norach głębokich, 

 które sobie same twardym nosem ryć umieją, wejście zakrywając mchem i liśćmi. 

 Samica w połowie lata rodzi około 10 do 20 młodych; jaja dojrzewają w ja- 



