Rząd III. WĘŻE. DPHIDIł 



Ciało wydłużone beznogie. Oczy bez powiek. 

 Ucha nazewnątrz niema żadnego śladu. 



Ciało Wężów wydłużone wrzecionowato. Głowa niewielka, u jeduycli pra- 

 wie jednako wśj z karkiem szerokości, łączy się z ciałem nieznacznie, u innych 

 mniśj lub więcej wyraźnem zwężeniem szyjnem od ciała odznaczona; w obrysie 

 podługowato jajowata, z wierzchu zwykle przypłaszczona, boki głowy u jednych 

 o wierzchu pyszczka łagodnie zaokrąglone i pochyłe, u innych prawie pionowo 

 spadziste, od szczytu nosa kantem wystającym odgraniczone, z mniój więcój zaklę- 

 sły m policzkiem. 



Paszcz u wszystkich naszych głęboko po za oko rozcięta i rozciągal- 

 na. Nozdrza małe z boku przy końcu pyszczka. Oczy częściój duże, blis- 

 ^ ko przecięcia paszczy leżące, są bez powiek, lecz tylko gładko pokryte blaszką 

 przezroczystą naskórka, jak szkiełkiem od zegarka. Źrenica okrągła rzadziój 

 pionowo eliptyczna. Ucho zupełnie ukryte pod skórą. Zęby cienkie kończaste, 

 w tył podane, wcale nie służą do żucia, ani nawet do drobienia pokarmu, lecz tyl- 

 ko do ujęcia zdobyczy lub zadania rany. Stosownie zatem do przeznaczenia są 

 albo liczne, drobne, pełne i osadzone nieruchomo, albo też (u Wężów jadowitych) 

 niektóre, o wiele dłuższe, wewnątrz przedrążone wpodłuż kanałem jadowym, wy- 

 chodzącym z gruczoła jad wydzielającego; prócz tego zęby jadowe są osadzone 

 ruchomo , do ukłócia wzwodzone, w spoczynku kryją się całkowicie w fał- 

 dach dziąseł, U Wężów niejadowitych ząbki są ustawione rzędem na ca- 

 łój długości szczęk, górnej i dolnej, a prócz tego w dwa rzędy wzdłuż podnie- 

 bienia. U jadowitych kość szczęki górnój jest prawie zanikła, skrócona do zna- 

 czenia ruchomego trzoneczka służącego za osadę dla nielicznych zębów jadowych; 

 zresztą inne ząbki są jak u Węży niejadowitych, t. j. wzdłuż całój szczęki dolnój 

 i wzdłuż podniebienia. 



Język u Wężów jest narzędziem dotyku; długi, równo wąski, płaski, na koń- 

 cu widłowato rozszczepany, jest nadzwyczaj ruchliwy i przy zupełnie nawet zam- 

 kniętym pyszczku wysuwa się nazewnątrz przez wykrój w przodzie wargi 

 górnój, w spoczynku wciąga się do pochwy nasadowój. Ogon giętki i mocny, ki-ót- 

 szy niż ciało, u naszych wymierza od '/g do '/s długości całkowitój. 



Skóra jest pokryta warstewką rogowego naskórka, ciągłą lecz pozaginaną ni- 

 by w oddzielne łuski lub tarcze na pewnych częściach ciała; ułuskowanie dostarcza 



