— 371 - 



"Węże lubią wygrzewać się na słońcu, to też w największy upał letni znajdo- 

 wać je najłatwiej. Pomimo braku nóg niektóre węże posuwają się z zadziwiającą 

 prędkością, nietylko w poziomym kierunku, lecz na przykre nawet pochyłości 

 wspinają się żwawo, byle tylko powierzchnia była chropawą, niektóre włażą na- 

 wet na drzewa pochyłe i krzewy, dla plądrowania gniazd ptasich. Ruch ten po- 

 zornie samem wężykowatem wyginaniem ciała wykonywany, wzmacnia się ruchem 

 licznych żeber opierających się końcami na listwach podbrzusznych, mających 

 krawędzie tylne ostre i przy każdem wygięciu zadzierżysto odstające; grę tę 

 klawiszowatą żeber uczuwa się bardzo wyraźnie, przypuszczając najżwawszą inaj- 

 sprężystszą z Wężów naszych Miedziankę przez rękę nawpół zamkniętą; ruch ten 

 tłómaczy ów mocny szelest sunącego się Węża po liściach, a nawet po piasku, któ- 

 rego Padalec nie sprawia. Takim też ruchem wężykowato falistym niektóre Wę- 

 że nader szybko pływają. 



Niewiele jest Wężów nocnych, a częściej między jadowitemi; te przebywają 

 dzień w kryjówkach, lub w ich pobliżu spoczywając zwinięte w krąg z głową po- 

 środku, wygrzewając się na słońcu. 



Samce zazwyczaj są od samic wzrostem mniejsze, i żywiój ubarwione, a w ga- 

 tunkach plamistych mniój lub drobniój upstrzone. 



Samice zachowują dłużej ubarwienie młodociane, częstokroć więcej plamiste 

 niż ubarwienie starych. 



Węże żyją zwykle samotnie, jakkolwiek w pewnych okolicach znajdują się 

 w obfitości, tylko w porze godowej zgromadzają się niekiedy licznie i skłębiają się 

 w wielkie kupy; sen zim.owy także odbywają częstokroć we wspólnych kryjówkach. 

 Lęgną się po większej części z jaj o powłoce pargaminowatój, u wielu pacior- 

 kowato z sobą zczepionych w sznury. Mała liczba jest żyworodnych, t. j. wylęga- 

 jących się jeszcze w łonie samicy, lub w samój chwili znoszenia jaj. 



Z pięciu rodzin Wężów wchodzących do fauny europejskiój, trzy rodziny 

 obejmują gatunki wyłącznie cieplejszego klimatu. W naszój faunie mamy tylko 

 dwie rodziny: jednę z oddziału Wężów niej ado witych, drugą z jadowitych. Od- 

 różnienie ich podaje następna tablica. 



1, Głowa pokryta z wierzchu 9 tarczami dużemi. Tarcza nozdrzowa styka 



się bezpośrednio z dziobkową. Oko dotyka bezpośrednio tarczy 

 wargowych górnych. Tarczy podszczękowych para tylna nale- 

 żyta. Tarcza odbytowa rozdwojona. Ogon nie krótszy od '/o 

 długości całkowitój, często dłuższy. Zęby wszystkie drobne, nie- 

 ruchomo osadzone, w szczęce górnój liczne, ustawione rzędem na 

 całój długości. 



Rodzina 1. Węże właściwe Colubridae. 



2. Głowa pokryta z wierzchu łuskami lub di-obnemi tarczkami nieregular- 



nemi. Tarcza nozdrzowa nie dotyka dziobkowćj. Oko oddzie- 

 lone od tarczy wargowych górnych łuszczkami drobnemi, ułożone- 

 mi w jeden lub więcój rzędów. Tarcze podszczękowe tylne małe, 

 lub niewyraźne. Źrenica pionowa eliptyczna. Łuski wręgowa- 



