- 373 - 



straszyć i'spowodować mimowolne szarpnięcie się dla wyrwania z paszczy Węża 

 ujętego członka i w tern dopiero leży poważniejsza strona przygody. Ząbki w tył 

 pochylone i właśnie do utrzymania w paszczy ujętej zdobyczy przeznaczone roz- 

 dzierają skórę, robiąc ranę nie głęboką ale poszarpaną i niełatwo gojącą się. 

 Przestroga ta może być przydatną dla niedoświadczonycli; dodać trzeba, że po pe- 

 wnym czasie Wąż sam zwalnia szczęki i wypuszcza trzymany przedmiot, można 

 tśż zmusić go do tego lekkiem dwoma palcami pociskaniem kąta ust ku przodowi; 

 podobną pomoc przynieść może nasypanie soli lub puszczenie w nos dymu tytunio- 

 wego; w żadnym razie wydzierać się nie należy. W długoletniem obcowaniu 

 mojem z Wężami nie byłem nigdy ukąszony przez Węża. 



W niewoli Węże tćj rodziny dość łatwo się ułaskawiają i przy eierpli- 

 wem i umiejętnem wzięciu się do tego, przywykają jeśli nie do ręcznego kar- 

 mienia, jak Jaszczurki, to przynajmniśj do chwytania podsuniętych żywych 

 zwierzątek, jaj ptasich, lub wreszcie mleka, które piją, zanurzywszy w nie ca- 

 łą głowę. Nie lubią ciasnego zamknięcia, potrzebując więećj swobody do swo- 

 ich zamaszystych ruchów. 



Węże właściwe (Kolubrydy) w ogólności są jajorodne, jaja składają 

 w substancyje wilgotnawe i butwiejące, pod liście nawiane w dołach, w próch- 

 no, w trociny przy tartakach, w kupy gnoju końskiego przy stajniach, słowem, 

 gdzie wywiązujące się ciepło przyspiesza wylęganie się jaj. Wyjątkowo nie- 

 które są żyworodne (Coronella), a nawet z pomiędzy jajorodnych, osobniki 

 znajdujące się w warunkach niesprzyjających stosownemu złożeniu jaj, mogą 

 przetrzymywać je w łonie swem aż do zupełnego rozwinięcia się płodu. 



Do fauny europejskiej zaliczają z tej rodziny gatunków 18, grupowanych 

 rozmaicie w rodzaje, podział bowiem ten przedstawia trudności, a między nie- 

 któremi rodzajami niema wyraźnej granicy,. Z powyższój liczby u nas żyje 

 gatunków 6, które objąć można w 4, lub 5 rodzajach; rozróżnienie ich przed- 

 stawia poniżśj podany klucz analityczny sposobem Schreibera. 



tam. fiz. 



47 



