- 881 



czworokątna, nieco dłuższa niż wysoka. Przedoczna spora, płaska, prawie dwa 

 razy wyższa niż szeroka, wierzchołkiem wyziera nieco na wierzcli głowy, często 

 dotyka kątów bocznych czołowój. Tarczy wargowych górnych 8, czwarta i piąta 

 dotykają oka; wai-gowych dolnych 9, podszczękowe tylne od przednich dłuższe, ku 

 tyłowi znacznie rozchodzą się. Łuski podługowato sześciokątne, na przedniój 

 połowie ciała wszystkie gładkie, na tylnój niektóre przynajmniej przedstawiają 

 delikatną wręgę, zwłaszcza przy ukośnem padaniu światła wyraźniejszą; rzędów 

 łusk 21 — 24. 



Listwy podbrzuszne na boki pod kątem załamane, i w załamaniu nieco wy- 

 szczerbione i jakby nadłamane, w liczbie od 220 do 240; listewek podogonowych 

 par od 65 do 85. — Wielkość dorosłych zwykle 4 — 5 stóp, na południu niekiedy 

 do sześciu. J 1,250 M. % 1,500 M. 



Barwa wierzchu ciała bywa już jaśniejsza, już ciemniejsza, od płowśj, jasno 

 brunatnej, aż do czarniawo oliwkowój, zwykle nie plamista, boki szyi i boki ciała 

 miewają barwę jaśniejszą, bardziej żółtawą, tylna zaś część ciała jest zwykle 

 ciemniejsza. Zdarza się odmiana o grzbiecie jaśniej smugowanym. Kreski białe 

 pokazujące się często na brzegach łusk zwłaszcza około połowy długości ciała, na 

 jednych są małe, z rzadka rozrzucone, na innych są widoczniejsze, niekiedy pra- 

 Yv'ie się łączą w linije ciągłe białe, wzdłuż ciała po brzegach łusk biegnące. Spód 

 ciała zwykle żółty nieplamisty, zdarza się białawo-żółty lub jasno szary, niekiedy 

 barwy ciemnej żelazisto czarniawój. 



Młode są z wierzchu bardziój szare, zwykle upstrzone plamami ciemniejsze- 

 mi, częstokroć zlewającemi się na tylnej części ciała, w smugi ciemne. Spód cia- 

 ła w przedniój części ciała zwykle jaśniejszy, płowy, upstrzony ciemnemi plama- 

 mi ku tyłowi ciemniejszy ołowiasto szary. Głowa u młodych jest krótsza, tarcza 

 czołowa w przodzie mniój rozszerzona, przedoczna niekiedy rozdzielona na dwie. 

 Od oka ciągnie się ku kątowi ust plama czarniawa, takaż mniejsza leży pod okiem 

 na szwie 4-tej i 5-tój wargowój. Za skronią ku karkowi odznacza się w tym wie- 

 ku plama jasna żółtawa, prawie tak wydatna jak u Yfęża wodnego, późniój coraz 

 bardziój niknąca. 



Wąż Eskulapa należy do gatunków Europy bardziój południowój; właściwą 

 ojcz3Tzną jego są Włochy, Francyja południowa, Hiszpanija; na wschód nie rozpo- 

 ściera się dalój jak do Dalmacyi i Węgier; w Turcyi i Grecyi już go nie ma, prze- 

 to nazwa gatunkowa nie jest trafna; w Epidaurze chyba inny czczono okazały ga- 

 tunek Węża jak Elaphis czerwone lub Zamenis viridiflavus. Ku północy Wąż 

 Eskulapa występuje tylko sporadycznie; im dalój na północ, tem stanowiska po- 

 znane okazują się rzadsze, tworzące niejako wyspy oderwane, niekiedy daleko rzu- 

 cone. 



Na zachodzie Europy posuwa się wzdłuż Renu aż do powszechnie zna- 

 nych jego stanowisk w okolicy Schlangeubad i Ems w Nassauskiem, ma się nawet 

 zdarzać w Turyngii. W dolinie Dunaju znajduje się w okolicy Wiednia i Baden 

 dość obiicie, ztamtąd ciągnie się na w&chód przez Węgry aż do Karpat, przekra- 

 cza je i niewątpliwie pokazuje się w Galicyi wschodniój. Zawadzki obej- 



Pam. fiz. 48 



