- 385 - 



be, jakby obrzmiałe. Brzuch wypukło zaokrąglony, bez kautów przybocznych. 

 Ogon krótki (około 0,175 dług. całk.) w końcu niezbyt zcieniony. 



Tarcza dziobkowa szeroka, nie wygląda na szczyt nosa, tarcze międzynoz- 

 drzowe duże, szersze niż długie; przedczołowe od nicłi większe czworoboczne. 

 Czołowa duża podłużnie pięciokątna, prawie dzwonkowata, w przodzie bardzo roz- 

 szerzona, na tył klinem dość wyciągniętym między ciemieniowe wchodząca. 

 Brwiowe w tyle znacznie szerokie, przednim kątem, ostrym dotykają przedczoło- 

 wych. Policzkowa wyższa niż długa, ku tyłowi na dół ukośna, mało dotyka war- 

 gowych. Przedoczna górna duża, w górze szeroka, wierzchołkiem, załamana na 

 wierzch głowy, u dołu zeszczuplona, — dolna mała, nie dotyka tarczy policzkowój, 

 a zdarza się oddzielona od niój drugą tarczką małą, leżącą za nią po nad szwem 3-ój 

 i4-ój wa]-gowśj.(Schreiber cechę tę poczytuje za tak ważną, że ją wprowadza do dy- 

 jagnozy tego gatunku, na naszym egzemplarzu dodatkowój tój tarczki nie ma, 

 a Kessler także wzmianki o niej v/ opisie nie robi). Zaoczna górna od dolnśj 

 znacznie większa. Skroniowe zmienne, zwykle dwie podługowate jedna nad dru- 

 gą, niekiedy bywają podzielone, lub od zaocznych oddzielone tarczkami małemi. 

 Wargowych górnych 9, 5-ta i 6-ta dotyka oka; wargowych dolnych 10 do 11. 

 Podszczękowe przednie od tylnych większe, tylne rozchodzą się ku tyłowi. Łuski 

 niewielkie, podługowate, u dorosłych w kilku szeregach grzbietowych lekko wrę- 

 gowane, na bokach ciała gładkie, przytem szersze. 



Ezędów łusk 25. Listwy podbrzuszne krótkie, końcami łagodnie zagiętemi 

 zaledwie wyglądają na boki ciała; liczba ich zwykle większa nad 200 do 220 (we- 

 dług Andrzej o wskiego do 260). Listewek podogonowych par 65 — 75 (do 

 85? Andrz.). 



Gatunek ten tylko południowo-wschodniemu krańcowi Europy właściwy, 

 w zbiorach zoologicznych dotąd bardzo rzadki, z opisów różnych autorów nie zu- 

 pełnie z sobą zgodnych, oczekuje jeszcze rozstrzygnienia pewnych wątpliwości. 

 Z dwóch tylko w życiu oglądanych egzemplarzy widzę że jest to gatunek 

 bardzo zbliżony do Elaphis dione i nie jestem pewny, czybym go zawsze potrafił 

 od tego ostatniego odróżnić. 



Egzemplarz warszawski pochodzący od p. Straucha herpetologa petersbur- 

 skiego, na oko ma około 1 metra długości, ogon 180 mm.; barwę w ogólności ma 

 jasną, plamy duże ciemne, mocno odznaczone, plamki brzeżne łusk rzadko rozrzu- 

 cone. Egzemplarz Eichwalda widziałem w Wilnie w r. 1867 na łekcyi przez pro- 

 fesora pokazywany razem z okazem CoL trahalh Pall., dla wskazania różnicy 

 między temi wężami, które z powodu wielkości, oba na Ukrainie i Podolu nazywa- 

 ne są Połozami. 



O ile wrażenia tak dawne dadzą się po 46 łatach wiernie przywołać, egzem- 

 plarz ów był większy od warszawskiego, barwy wogóle ciemniejszej, o plamach 

 mało wyraźnych, z wyraźniejszemi za to plamkami żółtemi na brzegach łusk, two- 

 rzącemi linie przerywane wzdłuż ciała biegnące. Z opisu Kesslera widzę, iż 

 egzemplarz Gabinetu kijowskiego jest od warszawskiego mniejsy, krótkoogono- 

 wy. (Dług. całk. 878 mm. = 736 + 142, stos og. 0,162). Okazuje się z tego, że 



