- 387 - 



dzielne; różinią się one tylko geograficznem zamieszkaniem, wzrostem i barwą 

 ogólną, ale zresztą zgodne są z sobą we wszystki6b."cecłiacli gatunkowych. 



1. Zamenis vlridifiavus Letr. Coluber atrovirens Schaw. 



Coluber luteostriatus Gm. Zamenis viridiflavus Dum. et Bibr, 

 var. Col. caspius Lep. CoL trabalis et CoL acontistes Pall. 

 Zamenis trabalis Dum. et Bibr. 



Wąż długoogonowy. Połoz ukraiński. 



Ceeliy gatunkowe oprócz powyżej objętych w cechach rodzaju są: Tarcza 

 dziobkowa wypukła, wierzchołkiem tępym zagina się na szczyt nosa widocznie. 

 T. między nozdrzowe niezbyt szerokie, z bokóv/ łukowate; przedczołowe w przodzie 

 szersze niż w tyle. Wargowych górnych 8, dolnych 9, podszczękowe tylne od 

 przednich nie krótsze, ku tyłowi nie wiele rozchodzące się. Łuski spore, podłu- 

 żne w 19 rzędów. Ogon długi, od ciała wyraźnie odznaczony. Listw podbrzusz- 

 nych około 200, listewek podogonowych około 100. 



Ubarwienie pomimo wielkich różnic odcienia, czystości i natężenia barwy 

 ogólnej, a niemniój i barwy plamek od tła jaśniejszych, zachowuje zawsze właści- 

 wą charakterystykę, mianowicie: plamki zajmują środek łusk, a łącząc się zwła- 

 szcza na tylnój części ciała tworzą smugi podłużne jasne, ciągnące się przez środ- 

 ki łusk pomiędzy brzegami ciemnemi. 



Wyliczanie odmian ubarwienia w Europie południowej odróżnianych, byłoby 

 dla nas zbyteczne. W ogólności na południu i zachodzie Europy gatunek ten oka- 

 zuje barwy żywsze i mocniejsze a wzrost mniejszy. We Erancyi południowśj 

 i we Włoszech, miewa barwę wierzchu ciała ciemno-zieloną, plamki na ciele po- 

 marańczowe. Spód ciała żółty, wzrost niev/iele 1 metr przechodzący. Dalśj ku 

 południowi w Sycylii w Dalmacyi, barwa zielona przybiera częstokroć odcień 

 czarniawy, zdarza się nawet odmiana całkowicie czarna bez plamek żółtych na 

 ciele, o spodzie ciała białawym lub szarym. 



Ku północo wschodowi od Dalmacyi, przez Węgry aż ku Karpatom Wąż ten 

 jeszcze się pokazuje, ale jego barwa na południu zielona, tutaj coraz bardziej sza- 

 rzeje, przechodzi w oliwkową ciemną, dalój w oliwkowo-szarą, plamki płowieją, 

 wzrost zaś powiększa się do l'/2 metra i więcój. W tej postaci gatunek ten roz- 

 ciąga się nietylko do Karpat, ale je przekracza i pokazuje się jeszcze zrzadka 

 w południowo wschodnim kącie Galicyii i na Bukowinie. 



Wymieniony u Zawadzkiego pag. 150 n. 10 Coluber atrovirens Schinz (C. 

 yiridi flavus Daud.,G. luteo striatus Gm.) z ubarwienia i wzrostu należy jeszcze do 

 typu zachodnio-europejskiego. 



Dalej na wschód gatunek ten ciągnie się pasem ponad morzem Czarnem, aż 

 do Kaspijskiego, lecz przedstawia tu odmianę różniącą się bardzo od typu zacho- 

 dniego barwą szarą i wielkością wzrostu. Z tych względów ogromnego Węża po- 

 dolskiego zwanego Połozem, uważano powszechnie za gatunek zupełnie odrębny od 



