- 401 - 



0 przygodzie kuglarza, który branie w usta głowy trzymanój w ręce Żmii życiem 

 przypłacił. 



Inne Węże można bez żadnój obawy i bez żadnych ostrożności chwytać gołą 

 ręką. jedyną trudność stawi tu nieporównanie większa niż u Żmii szybkość icli 

 ucieczki. Mgdy mię żaden wąż nie ukąsił, nie dostrzegłem nawet, pomimo umyśl- 

 nego drażnienia, takiego zamiaru. Wąż wodny nieuważnie trzymany, może ze 

 złości, czy ze strachu, kałem zawalać; Koronella okazywała mi się zawsze najła- 

 godniejszą i najschludniejszą, za co Wągier dał jój przezwisko Zacholus, nie 

 rozumiem. 



Hodowla zwierząt żywych, dla zamiłowanego naturalisty jest nie samą tylko 

 rozrywką, ale dostarcza mu częstokroć wiadomości, których ani z książki, ani 

 z ki'ótkiego obejrzenia zwier2:ęcia nie nabędzie. Przytoczę tu przykład. Kessler 

 obserwator baczny i gruntowny wspomina pod Jaszczurką zieloną i pod Stepniar- 

 ką, że w żołądku ich znajdował substancyje roślinne. Hodowałem wielokrotnie 



1 długo Jaszczurki tak żyworodne, jak zwyczajne, przyuczałem je do brania po- 

 karmu z ręki, częstokroć w braku owadów musiałem karmić je mięsem siekanem, 

 nigdy jednak nieudało mi się skłonić do spożycia żadnój roślinnśj substancyi; nie- 

 raz atoli dostrzegałem, że zachwyconego w usta przypadkowo z owadem kawałka 

 listka łub gałązki mchu, język jój nie umie z paszczy wyrzucić i połyka się to ra- 

 zem z pogryzioną zdobyczą. Hodowla rozstrzyga wreszcie spory takie, jak o rze- 

 komem świstaniu żółwia lub o rzeczywistem piciu mleka przez węża wodnego. 



Do największych trudności hodowli należy urządzenie dobrych warunków 

 do przepędzenia snu zimowego. Żółw trzymany przez zimę w ciepłej kuchni, nie 

 zasypia wcale, a jednak bez szwanku na zdrowiu porę tę przebywa. Węże i Ja- 

 szczurki potrzebują wypoczynku przynajmniój dwu miesięcznego przez Styczeń 

 i Luty, W tym celu należy im. urządzić stosowne legowisko zimowe; dla Węża 

 w próchnie lub trocinach wilgotnych, dla Jaszczurek w skrzynce'napełnionój zie- 

 mią. Wynieść to należy w miejsce nieco wilgotne i chłodne, o temperaturze nie- 

 zbyt zmiennej, niewiele od zera w jednę lub drugą stronę zbaczającej, np. do pi- 

 v/nicy zimnój, na którą uskarżają się, że w niej kartofle przymarzają. Suchość 

 powietrza bardziój jest zabójczą niż zbyt nizka temperatura, jak tego doświad- 

 czyłem na wielu zw. ssących, na niedoperzach, na koszatkach (Dryas), na Smużce 

 (Sminthus), a z płazów na Wężu wodnym zimowanym w sali nieopalanśj, w pudle 

 od kapelusza napełnionym suchemi szmatami, gdy przeciwnie dwie Jaszczurki ży- 

 worodne przebyły zimę szczęśliwie między oknami w doniczce z ziemią, pokrytą 

 mchem, wilgotnym i od czasu do czasu spryskiwanym wodą. 



W karmieniu Żółwi i Jaszczurek nie ma żadnój trudności. Z wężami czę- 

 stokroć iuua sprawa. Żmija trzymana w ciasnem zamknięciu stanowczo nie 

 przyjmuje podawanych jej myszy i zagładzą się na śmierć. Wspomniany Olej- 

 kiewicz zapewniał mię jednak, że goszcząca u niego pod podłogą rzesza Jaszczu- 

 rek, Wężów i Żmij, żyje jakby u siebie w domu, karmi się sama, nawzajem pożera 

 i rozmnaża. Śliczna czarna Żmija przeszło rok przebyła. u niego, Avychodziła lub 



