408 - 



pokrewieństwa {familiae) , Ostrorogie {Chilopodd) i tęporogie 

 (Chtiognaiha). — Pierwsze z iiicli o s t r o r o g i e, dzieli autor ua4 rodzaje 

 {ge?ierd), a mianowicie: 1) P o d k 1 o c Sctitigera, 2) K a m y s z n i c a Litho- 

 bius. 3) Zj a dli ca Scolopendra, 4) Zieminek Geopliilus i daje ich opisy 

 dość szczegółowe, a nawet do pewnego stopnia wyczerpujące. — Przy ka- 

 żdym rodzaju wylicza ważniejsze gatunki opisane pokrótce i mniej lub wiecój 

 ściśle. 



Z rodzaju Kamysznica Lithobius przytacza autor Kam. ruda Li- 

 thobius forficat74.s, — z rodzaju zaś Zieminek Geophihcs, Ziem. świetli- 

 cy Geopliilus ehcłricus jako mieszkające w naszym kraju. 



Drugie pokrewieństwo Tęporogie {Chilognaiha), po dość wy- 

 czerpującym opisie ogólnój budowy, obyczajów i t. p., dzieli autor także na 4 ro- 

 dzaje: 1) Strzępnica Polyxenus, 2) W y w i 1 ż Polydesmus, 3) K r o c i o - 

 nóg Julus, 4) S t o e z 6^/i?;?/m>,— opisuje każdy rodzaj dość szczegółowo, przy- 

 taczając gatunki, 



Z rodzaju Str zepnie y, autor podaje gatunek S t. płowa Polyxenus 

 lagurus, jako pospolity w naszym kraju, w lasach za korą drzew. Z rodzaju W y- 

 wilż Polydesmus, przytacza gat. W. kończysty Pol. complanaius^ yako Y}0- 

 spolity, a następnie z rodzaju /z^/zij Kroci o nóg 3 gatunki europejskie: Kr. 

 s m u g o w a n y Julus sabulosus, Kr. popielaty Julus terrcstris i K r. 

 biały Julus /ragariartim-^ z Yo([z?L]Vi Stocz ( dwa gatunki S. p r ę- 

 g o w a n y Gl. Iwihata i S. pstry GL pusłulata, nie wspominając czy te ga- 

 tunki w kraju znajdował. 



P r o f. -I a r o c k i nazywa Wije owadami 1 i c z n o n o g i e m i, nie 

 uważa jeszcze tój grupy zwierząt za samoistną gromadę; — praca jego, jakkol- 

 wiek napisana dość wyczerpująco i zawiera wiele wiadomości o Myriopodacb, je- 

 dnak jest czysto kompilacyjną; na każdym kroku widać że autor mało się zajmo- 

 wał Wijami i że nie sprawdzał cech istot przez siebie opisywanych. 



Dopiero profesor Antoni Waga pierwszy badał naukowo faunę Wi- 

 jów Królestwa Polskiego, odbywał liczne wycieczki, zebrał wiele materyjału, ob- 

 serwował w naturze, prowadził sztuczną hodowlę tych zwierząt, a rezultaty swo- 

 ich badań w części ogłosił drukiem. 



Vf roku 1839 prof. A. Waga ogłosił pracę o Wijach krajowych, w języku 

 francuzkim, w „Eevue Zoologiąue par la Societe Cuyierienne" Paris 1839 p. 76, 

 pod tytułem: „Observations sur les Myriapodes, par M. A. F. Waga, professeur 

 d"liistoire naturelle a Varsovie " — Praca ta składa się z 4-ch części, z których 

 1-sza poświęcona stronie obyczajowój Wijów, 2-ga różnicom gatunkowym rodzaju 

 Julus, 3-cia pożywieniu, a 4-ta rozmnażaniu Wijów. 



W pierwszśj wstępnej części autor podaje sposób urządzenia /lerr^zn^/w w ce- 

 lu obserwowania obyczajów, rozwoju i innych szczegółów z życia Wijów; — mówi 

 o możności przesyłania w żywym stanie tych istot nawet do odległych miejsc, 

 umieszczając wprost zwierzęta w naczyniu szklannem lub blaszanem napełniouem 

 liśćmi, pomiędzy któremi wpuszczone Wije, najspokojniój i w najlepszym stanie 

 mogą żyć parę tygodni. — W dalszym ciągu przytacza prof. AVaga własne obser- 



