- 411 - 



131 okazów różnej wielkości; po bliższem obejrzeniu okazało się, że Blaniulusy 

 zgromadziły się w dżdżowniku nieżywym, którego ciało było podziurawione otwor- 

 kami podobnemi do tych, jakie dają się zauważyć na gąsienicy nawiedzonej 

 przez ichnenmony.Po tym fakcie prof. Waga przekonał się, że dżdżownikami kar- 

 mią się także niektóre J u 1 u s y. Gr e o p h i 1 u s, który zamieszkuje ziemię, kar- 

 mi się szczątkami organicznemi w niej znajdującemi się. 



Część IV-ta „rozwój Chilognatha" pracy prof. Wagi zawiera szczegółowy 

 opis całego przebiegu rozwoju pozarodkowego dwócłi gatunkóM' Wijów, hodo- 

 wanych w terrarium, a mianowicie . J u 1 u s u n c i g e r {J. foetidus) i Platy- 

 u 1 u s A u d o u i n i a n u s Gerv. {Folyzomicm germanicum Brandt). 



W jesieni r. 1837 autor włożył 31 okazów J u 1 e s u n c i g e r do osobne- 

 go naczynia, napełnionego do połowy ziemią wziętą z miejsca gdzie te zwierzęta 

 były znalezione, dodając im za pokarm kawałki jabłek dojrzałych. — Zwierzęta 

 w ten sposób hodowane, żyły doskonale przez całą zimę tak, źe tylko jeden 

 zginął. 



Około połowy Marca następnego roku prof. Waga spostrzegł grupę jajek 

 (około 12) umieszczoną w ziemi przy ścianach naczynia. Jajka były wiel- 

 kości ziarn maku, formy owałnój, blado-żółtawego koloru. W pierwszych 

 dniach Kwietnia, jajka nie przedstawiały żadnej zmiany, około połowy tego mie- 

 siąca stały się nieprzezroczyste i wkrótce kilka z nich się rozłupało. Za pomocą 

 mikroskopu przekonał się autor, że w każdem jajku znajdował się zarodek mlecz- 

 no-bi:iły, gładki, nieruchomy, bez nóg i b. miękki. W ciągu 4—5 dni zarodek po- 

 większył się, zgrubiał, pokazała się wyraźnie głowa z 2-ma rożkami 5-cio-stawo- 

 wemi, a nadto trzy pary nóg (pojedyncze pary), bardzo zbliżone do siebie. — Po- 

 między ostatnią parą nóg i końcem tylnym ciała, były widoczne trzy pierścienie 

 coraz szczuplejsze. Zarodek poruszał różkami i nogami, jak również zginał i pro- 

 stował ciało. W pierwszych dniach Maja młode te osobniki miały już 7 pierście- 

 ni wyraźnych, lecz były słabe, białe i miękkie; po kilku dniach jednak nabrały 

 Avięcśj sił, posiadały ośm pierścieni wyraźnie oddzielonych i opatrzonych rzęsami 

 na tylnym ich brzegu, nadto wyrosły im dwie pary nóg podwójnych, tak, że v/szyst- 

 kich nóg miały 14. Zaczątki oczu istniały jako punkt czarny, dość wyraźny na 

 każdój stronie głowy, blisko podstawy rożka. Zwierzęta poruszały się już wtedy 

 powolnie i pobierały pokarm, jak o tern przekonywał kanał pokarmowy wypeł- 

 niony cząstkami ziemistemi. Wkrótce potem każdy osobnik zrzucał pierwszą swo- 

 ją skórę, a po wylinieniu młode J u ł u s y, długie na 3 mm. posiadały po za głową 

 3 pojedyncze i 6 podwójnych par nóg, tak, że ogółem miały 30 nóg; kolor ciała 

 biały z plamami brunatnemi na pięciu pierścieniach, przy brzegu ich tyl3iym poło- 

 żonemi, a które po obydwóch stronach ciała tworzyły prawidłowy szereg. Siedm 

 końcowych pierścieni, coraz krótszych nie posiadało ani plam brunatnych, 

 ani nóg. 



Różki w tej epoce miały 7 stawów, a na końcu ciała występował pierwszy 

 ślad haczyka tak charakterystycznego dla tego gatunku. Wkrótce też zwierzęta 

 wyrosły znacznie. 



