dowałem i osobniki młode, mało co nad 1 mm. długie, (Bibl. Warszawska 1857, 

 Tom II, str. 175—177). Oprócz opisu przytoczonego s k u 1 1 c y żebrowa- 

 tój (Glomeris costata), prof. Waga podał bardzo szczegółowy i wyczerpujący 

 opis tego osobliwego i pięknego wija, po francuzku, w „Annales de la Societe 

 entomologiąue de France" 1857 r. p, 829. Ponieważ przekonał się prof. Waga, 

 że nowa skulica znacznie się różni od innych znanych dotąd G-lomerisów, dla tego 

 utworzył z niej nowy rodzaj Geryaisia i w opisie francuzkim podał gatu- 

 nek Grervaisia costata. Ostatecznie prof. Waga, w pracach swoich 

 mówi o 15-tu gatunkach wijów krajowych. Dziwna rzecz, że nie robi żadnej 

 wzmianki o gatunkach rodzaju Lithobiusa, O ile mi wiadomo prof. Waga po wy- 

 drukowaniu po wyż ój przytoczonych prac, wiele jeszcze zebrał wijów, lecz rezulta- 

 tów swych późniejszych badań drukiem nie ogłosił. 



Badania nad Wijami (Myriopoda) Królestwa Polskiego rozpocząłem 

 od kilku lat zbierając materyjał potrzebny do zapoznania się z formami Wijów 

 krajowych, a nadto zwracając szczególną uwagę na obyczaje tych zwierząt. Wy- 

 cieczkom poświęcałem głównie część wakacyi letnich ostatnich lat i prawie całe 

 wakacyje 1882 roku. Zbierałem te zwierzęta w samój Warszawie i najbliższój 

 okolicy,— dalej w ISTatolinie, Małocicach pod Modlinem i Otwocku nad Wisłą (gu- 

 bernija Warszawska); na Ś-to Krzyzkich górach i Wąchocku (gub. Radomska); 

 w Ojcowie, Złotym Potoku, Tuliszowie nad Przeroszą, Wojkowicach Kościelnych 

 i w lasku zwanym ,, Buczyny" pod wsią Ujejsce (gub. Piotrkowska). Poszukiwa- 

 nia odbywałem głównie w lasach, parkach i ogrodach, w miejscowościach wilgot- 

 nych i ocienionych pod kamieniami, cegłami, rumowiskiem, za korą drzew, pod 

 kawałkami drzewa spróchniałego, leżącego na wilgotnej ziemi, pod opadłemi 

 liśćmi i t. p. Jedne gatunki zbierać bardzo łatwo, gdyż są nieruchawe (lulus), 

 lub udają nieżywe i zwijają się w kulkę (Glomeris), — inne przeciwnie bardzo tru- 

 dno (Lithobius), albowiem szybko biegają i chowają się pod sąsiednie przedmioty^ 

 a przytem są tak delikatne, że za slabem przyciśnięciem tracą życie lub przynaj- 

 mniej są narażane na obłamanie ostatnich par nóg, rożkóAV i w ogóle części, które 

 przy określaniu stanowią niekiedy ważną cechę gatunkową. 



Jakkolwiek Wije można zbierać niemal w każdej porze roku, to jednak naj- 

 odpowiedniejszą do zbierania jest pogodna jesień lub wiosna. Jedne formy ła- 

 twiej zebrać w jesieni, jak np. Craspedosoma, Polyxenus, inne na wiosnę np. Bia- 

 niulus gutulatus, Scolioplanes, G-eophilus i t. p. W ciągu lata szczególniej są po- 

 spolite Julus, Lithobius, Glomeris. 



Okazy zebrane najlepiej przechowywać w spirytusie, w którym mało się zmie- 

 niają nawet po dłuższem leżeniu. 



Zebrany materyjał zdołałem dotąd w chwilach wolnych od zajęć, uporządko- 

 wać, dokładnie określić i opracować pod względem systematycznym. Dodałem 

 także krótki przegląd zebranych rodzajów i gatunków, dla ułatwienia determino- 

 wania. 



W niedalekiej przyszłości chciałbym uzupełnić zebraną kollekcyję gatunka- 

 mi, które znajdą się niezawodnie w różnych miejscowościach nie zwiedzanych 



