- 501 



Sinoiwory, z osnowy s z i ł — robi się szydł — zWiłkmergie — Wiłkomierz, 

 z łaukas — ławica albo łowce; 2) że przyrostki czyli końcówki zmieniają się naj- 

 częśeiój w duchu polskim; 3) że samogłoski i spółgłoski przekształcają się na 

 pewnycli mniej więcej stałych prawidłach, wszelako/ nie we wszystkich okolicach 

 jednostajnie. 



Ażeby dać choć przybliżone wyobrażenie o naturze końcówek litewskich, za- 

 mieszczam parę następnych wskazówek: 



ISTajczęściój nazwiska miejscowości są politewsku w liczbie mnogiśj i bar- 

 dzo często oznaczają ludzi, mieszkańców; pochodzą, jak i u nas, od wyrazów 

 oznaczających przedewszystkiem różne przedmioty i przypadłości na powierzchni 

 ziemskiój, jak np. doły, góry, rzeki, lasy, kamienie i t. d.; zoologiczne, jak np. 

 zwierzęta, ptaki i t. d.; gospodarskie, jak np. zagony, trzebieże i t. d.; czasem 

 przechowują wspomnienie czegoś, co w pewnem miejscu dawniśj zachodziło lub 

 odbywało się (tak jak nasze nazwy, kończące się na isko, — sko, rzadziój na — ■ 

 iszeze), albo też pochodzą od nazwisk lub przezwisk ludzi: imion chrzestnych, ro- 

 dowych, zawodowych (rzemieślniczych), narodowych, a także od nazwisk bóstw 

 i duchów przedchrześcijańskich, rzadziój chrześcijańskich. 



Najczęściój używają się następne przyi-ostki czyli końcówki: 



~ i n a s, oznaczający coś nakształt naszego zakończenia— iak hib — (i)sko; 

 np. od a u ż o ł a s dąb — aużolinas = dębniak, dąbrowa; od a k m u ó = 

 kamień — akmeninas=- kamienisko t. j. kamieniec, kupa kamieni; w liczbie 

 mnogiśj, przy spolszczaniu, brzmi to zakończenie — inie lub — iny., np. Akmieni- 

 nie, Graużyny. 



— i n i s tworzy przymiotniki, odpowiadające naszym na — owy, ny ii. p. 

 np. od g a ł a s = koniec, brzeg — g a l i n i s == końcowy; od geleżis = żela- 

 zo — geleżinis=: żelazny; i tu w liczbie mnogiśj polskie przekształcenie 

 brzmi — inie lub — iny. 



— i j a cechuje zbiór, mnóstwo czegoś np. od w i ł k a s = wilk —w i 1 k i j a 

 =:niby wilkownia, wilkowisko. 



— i n i n k a s, w liczbie mnogiśj i n i n k a j, odpowiada naszemu — nik, — 

 arz~in, np. od d a r ż a s ogród, — darżiniukas=: ogrodnik; od b u d a= 

 buda — biidininkas=:: budnik, budziarz; spolszcza się najezęściśj z końców- 

 ką — niki. 



— ajtis, w liczbie mnogiej — aj c z ej, odpowiada naszemu — ak, np. 

 Jonajtis= Janiak, w znaczeniu zdrobnienia i syna; w spolszczeniu najezę- 

 ściśj przekształca się na ~ ajcie; myślę że - ańce, często spotykane zakończenie 

 spolszczonych nazw litewskich, również oddaje litewskie — ajczej. 



■— el i s oznacza zdi-obnienie, odpowiadające naszemu — ek, np. od s z i - 

 ł a s =^ bór — s z i ł e 1 i s =: borek; w spolszczeniu zwykle wyraża się końców- 

 ką — eh. 



Pam. fir.. 



