- 59 - 



Zero wodoskązu, ustawionego według przyjętych tu zasad, jest wyniesio- 

 ne podług niwelacyi trygonietrycznej, sporządzonej przy tryjangulacyi kraju 

 na 32,085 sażenów = 252,595 stóp ruskich czyli angielskich 



= 237,006 stóp paryskich = 76,989 metrów 



= 267,325 stóp nowopolskich— ponadpoziom morza 



Bałtyckiego. 



Kolberg, ogłaszając swą pracę, przyjął za zasadę, aby zbierane materyjały 

 były podawane, ile możności bez ich przerobienia, by tym sposobem zapewnić im 

 dowód wiarogodności i uniknąć pomyłek. W wykazie wysokości wód pod War- 

 szawą różne dawniejsze miary zamienione zostały na nowopolskie, żadne jednak 

 redukcyje z powodu obniżenia zera w roku 1834 do tablic nie zostały wprowadzo- 

 ne. Przez to ujednostajniono tylko podzialkę, ale materyjał nie jest jeszcze do- 

 statecznie do badań porównawczych przygotowany i należałoby się zająć osta- 

 teczną redukcyją liczb. 



Materyjał naukowy w zbiorze liczb zawarty nie nabierze życia i wrażliwie 

 na umysł nie oddziała, póki go się nie oblecze w formę plastyczną t. j. nie wyrazi 

 linijami gieometrycznemi. W tym kierunku rozpoczął pracę Kolberg, podając 

 przedstawienie graficzne stanu wód i wydatniejszych fenomenów; szkoda tylko, 

 że wykonał to dla niewielkiej liczby lat (od 1831 do 1860) i dla trzech wyłącznie 

 miejscowości (Kraków, Warszawa, Kwidzyn). 



Prace w tym kierunku są obecnie tern niezbędniejsze, że zbliża się nareszcie 

 chwila ukrócenia samowoli Wisły i zamienienie jej, przez zastosowanie odpowie- 

 dnich środków technicznych, na „królowę rzek naszych," przynoszącą dobrobyt 

 a nie zniszczenie. Zbadanie szczegółowe stanu wód pod Warszawą, staje się ko- 

 nieczne choćby z tego powodu, że z tern wiąże się bardzo wiele kwestyj technicz- 

 nych, asenizacyją miasta na celu mających. 



W tablicach, które niżej podamy, jest zawarty materyjał spostrzeżeń za 

 ostatnie lat 20, poczynając od roku, w którym Kolberg zakończył swą pracę. 

 Od schematu, nakreślonego przez tego badacza, musieliśmy odstąpić, bo mamy na 

 myśli cel wytknięty, techniczny, a Kolbergowi szło o rozpowszechnienie materyja- 

 łu w pierwotnój formie i zachowanie go od zatraty. 



Wszystkie wysokości wodoskązu podane są w stopach i calach ruskich czyli 

 angielskich, od 1 bowiem Marca 1866 roku nowy ten podział, jako obowiązujący 

 wprowadzony został. Ponieważ wodoskaz, pod powyższą datą ustawiony, nie 

 był zmieniany do dnia 1 Kwietnia 1867 roku, a w księdze do notowania wysoko- 

 ści wody na rzece Wiśle pod Warszawą czytamy, iż dnia 1 Kwietnia 1867 roku 

 zero podniesiono na 1,8 cali angielskich = 2 cale polskie, znaczyłoby więc to, że 

 wszystkie wskazania między 1 Marca 1866 a 1 Kwietnia 1867 r. odniesione były 

 do zera z daty 1 Kwietnia 1867 roku; niepotrzeba więc w nich zaprowadzać ża- 

 dnój redukcyi. 



Co się zaś tyczy wskazań przed datą 1 Marca 1866 roku. to przedewszyst- 

 kiem trzeba je odnieść do zera z daty 1 Marca 1866 resp. z dnia 1 Kwietnia 1867 

 resp. chwili obecnej (czyli do zera normalnego leżącego na 21 stóp niżej, niż znak 

 powodzi z roku 1813). W tym celu musieliśmy od wszy stkich liczb,; między 



