O SPOSTRZEŻENIACH METEOROLOGIOM 



W WARSZAWIE 

 przez D-ra Jana Kowalczyka. 



Starszego Astronoma przy Obserwatoryjum Astronomicznem 

 Warszawskiem. 



SZER. GEOGR. ę= 52° 13' 5". — DŁ. OD GREENWICH X = 21o 1' 51" = 1 h 24 m 7 s 4.— WYSOKOŚĆ 



BAROM. NAD POZIOM MORZA 119 4 METR. 



Znajomość każdego kraju pod względem stosunków przez przyrodę mu 

 wskazanych jest zadaniem, którego ważności nikt zaprzeczyć nie zdoła. Do ta- 

 kich stosunków zaliczyć wypada: geograficzne położenie kraju, kształt jego po- 

 wierzchni, własność gleby, oraz zależność od zmian powietrza; czyli innemi sło- 

 wy wszystkie te czynniki, które w ogólności nazywamy klimatem kraju. 1 ) Ge- 

 ograficzne położenie i kształt danej części powierzchni ziemskiej nie ulegają 

 zmianom nawet w długim lat przeciągu; prędzej stać się to może z własnościami 

 gleby wskutek uprawy tejże, ale najzmienniejszym a nader ważnym czynnikiem 

 są wpływy atmosferyczne; — bliższe też ich poznanie będzie przedmiotem ni- 

 niejszego artykułu. 



Środkami wiodącemi do wyśledzenia praw. według których odbywają się 

 wszelkie zjawiska, są w ogólności bezpośrednie spostrzeżenia. Z tych zaś wszcze- 

 gólnym przypadku, w którym nam chodzi o wpływ zjawisk powietrznych na kli- 

 mat kraju, spostrzeżenia meteorologiczne i fenologiczne mają największe znacze- 

 nie. Meteorologiczne spostrzeżenia polegają na pilnem notowaniu zmian, zacho- 

 dzących w powietrzu; ważność ich jest powszechnie dzisiaj uznana; Ameryka 



^Starożytni geografowie używali wyrazu „Klimat 1 ' na oznaczenie położenia miejsca na 

 ziemi. Dzielili oni powierzchnię tejże na pasy równoległe do równika, biorąc za podstawę tego po- 

 działu trwanie najdłuższego dnia w ciągu roku. Różnica w długości dnia pomiędzy dwoma sąsiednie- 

 mi pasami wynosiła półgodziny; pierwszy też pas obejmował część powierzchni ziemskiej pomiędzy 

 równikiem, gdzie długość dnia trwa godzin 12, a miejscami, w których ta długość doch dzido 12'/ 2 

 godzin. Drugi pas obejmował powierzchnię ziemi, na której długość dnia zmienia się od 12'/ 2 do 13 

 godzin i tak dalej aż do kół biegunowych, gdzie taż długość dosięga w ciągu roku 24 godzin. Liczono 

 więc od równika aż do kół biegunowych 24 pasów, czyli klimatów. Strefy zimne, podbiegunowe, dzie- 

 lili znowu dawni geografowie na 6 części; takim sposobem cała powierzchnia ziemi miała z każdej 

 strony równika po 3o klimatów. U nas dzień najdłuższy w ciągu roku trwa godzin l6 3 / 4 , a zatem we- 

 dług przytoczonego podziału znajdujemy się w pośrodku 9go i logo klimatu, gdyż (16 3 / 4 — 12). 2 = 9'/ 2 . 



1 



