II 



po różnych pismach, niejednolite co do metody, niekiedy wykazujące pewne braki 

 w przygotowaniu samego badacza — lecz, w każdym razie, dokonane i drukiem 

 ogłoszone. Imiona Staszyca, Ludwika Platera, Tyzenhauza, Chodkiewicza, 

 Śniadeckich, Armińskiego, Magiera, Skrodzkiego, Kitajewskiego, Zdzitowiec- 

 kiego, Pawłowicza i wielu a wielu innych niewszystkie może zabłysnęły szeroką 

 sławą po świecie, lecz pozostawiły po sobie cenne wspomnienia w literaturze oj- 

 czystej i zasługują na wieczną wdzięczność tych wszystkich, dla których zbadanie 

 swego kraju jest celem poważnym i drogim. Wypadki polityczne nadługo zatamo- 

 wały wszelką zbiorową działalność w tym kierunku. Zbiegiem czasu, dzięki Szkole 

 Głównej i obudzonym w naszem społeczeństwie nowym prądem umysłowym, 

 kraj coraz żywiej zajmować się zaczął sprawami swego dobrobytu i rozwoju. Na 

 ludzi fachowych nie mógł pozostać bez wpływu i przykład Galicyi, w której ba- 

 dania nad przyrodą, ujęte w systematyczne karby, koncentrować się zaczęły 

 w organach osobnego ad lwc ciała naukowego — Komisyi Fizyjograficznej Kra- 

 kowskiej. Gdy zaś współcześnie w naszym kraju wzrosła także i liczba osób, 

 zajmujących się historyją naturalną i zakres pytań, zadawanych przez człowieka 

 miejscowym warunkom przyrodzonym rozszerzać się zaczął coraz bardziej, z ko- 

 nieczności więc prawie objawić się musiało dążenie do zakładania odpowiednich 

 organów. W następstwie takiego stanu rzeczy powstało Muzeum Przemysłu 

 i Rolnictwa, Encyklopedyja Rolnicza, Słownik Geograficzny i wiele innych za- 

 kładów i wydawnictw, bądźto już czynnych, bądź też zamierzonych. 



W szeregu tych instytucyj brakuje nam dotychczas jednej, która, zdaniem 

 naszem, za punkt wyjścia dla innych slużyćby powinna, brakuje nam, powiadamy, 

 instytucyi wyłącznie fizyjografii krajowej poświęconej. Wobec powszechnie zna- 

 nej i uznawanej przez wszystkich konieczności badania kraju, wobec faktu, że 

 badanie to jest do chwili obecnej zaledwie rozpoczęte, że usiłowania pojedyn- 

 czych osób rozpraszają się i często giną bezużytecznie, — nie będziemy wystawiali 

 ważności podobnej instytucyi. Wstrzymać się jednak nie możemy od następu- 

 jącej uwagi: W chwili obecnój jest w kraju pewna liczba ludzi, którzy z poświę- 

 ceniem i znajomością rzeczy pracują nad jego historyją naturalną. Wyniki ich 

 badań bywają niekiedy ogłaszane w obcych językach, jeszcze rzadziej w rozmai- 

 tych pismach krajowych, najczęściej zaś pozostają w ukryciu i z czasem przepa- 

 dają lub tracą znaczenie. Z drugiej strony dla nikogo przecie nie jest tajemni- 

 cą, że pokolenie występujące obecnie na widownię, mniej ma za sobą szkoły i trą- 

 dy cyi naukowej od swych starszych braci. Dziś więc, póki czas jeszcze, należa- 

 łoby starać się o wytworzenie sił świeżych, dając możność młodszym skupienia 

 się około starszych i korzystania z ich przykładu. Przez to kwestyja fizyjogra- 

 ficzna staje się kwestyją palącą. 



