płynięcia w najważniejszych rzekach. Rezultatem badań było, że podejrzewane 

 anomalije w orografii Polesia nie istnieją, a co do spadku wód, to Prypeó, np., 

 przy szybkości płynięcia 0,m 914 (3 stopy angiel.) na sekundę w przecięciu, pod 

 Pińskiem jest położona o 38, m 34 (126 st. ang.) wyżej, niż przy ujściu do Dniepru, 

 a zatem jej spadek ogólny wynosi 0, m 105 na kilometr czyli 0,000105 na jedno- 

 stkę. "W dopływach Prypeci, szczególniej północnych, spadek nieraz bywa aż 

 do czterech razy większy. Takież same warunki orograficzne przedstawiają po 

 większej części i błota. Tak np. w pow. Mozyrskim koło Petrykowa rozciąga się 

 jedno z najrozleglej szych błot, które, oddalając się od Prypeci, nieustannie po- 

 dnosi się, tak, że pod Tomaszgródkiem, o 100 kilometrów od rzeki, leży już wyżej 

 od poziomu wód o 42, m 6 (20 sążni). 



Po dokonaniu wspomnianych badań wstępnych, komisyja przystąpiła do 

 właściwego zadania, którego plan w najogólniejszych zarysach, daje się przed- 

 stawić w sposób następujący: Odróżniono przedewszystkiem prace, mające na 

 celu osuszenie ogólne całej prowincyi, od prac około szczegółowego osuszenia pe- 

 wnych miejscowości. Pierwsze z nich muszą być przedewszystkiem skierowane 

 do usunięcia nadmiernie wielkiego zebrania się wód w dolinie Prypeci, drugie — 

 mają do walczenia z miejscowemi tylko czynnikami. Jedną z najgłówniejszych 

 przyczyn wielowodności doliny Prypeci jest nierówno czesne puszczanie lodów 

 w północnych i południowych jój dopływach. Skutkiem tego jest niezwyczajnie 

 długotrwały wysoki stan wód na wiosnę. Rzecz prosta, że o usunięciu tej 

 przyczyny nie można myśleć — można jednak skutecznie wystąpić przeciwko dru- 

 giemu, niemniej ważnemu czynnikowi. Spojrzawszy na mapę Polesia, widzimy, że 

 dopływy rzek główniejszych schodzą się najczęściej ze .sobą i wpadają do wię- 

 kszej rzeki bardzo blisko jeden od drugiego. Przykładem tego mogą być okolice 

 Pińska. Środkiem przeciwdziałającym temu, byłaby kanalizacyja, kierująca 

 jedne wody wprost do Dniepru i odprowadzająca punkty ujścia innych od gór- 

 nych okolic Prypeci do dolnych. Jako sposób wykonania, oprócz właściwśj ka- 

 nalizacyi, musi być użyte regulowanie biegu rzek i w miarę potrzeby pogłębianie 

 i oczyszczanie ich koryta. 



Rozumie się, że szczegółowe osuszanie pewnych okolic musi spotykać się 

 niejednokrotnie z ogólnem i nieraz nawet pewna część roboty czysto miejscowe- 

 go znaczenia, rozszerzając się w ciągu wykonania i okazując wpływ rozległy, 

 staje się ważną częścią ogólnego systematu. Dodać trzeba, że w zadaniach ta- 

 kich jak osuszenie obszernej prowincyi, niepodobna częstokroć przewidzieć za- 

 wczasu wszystkich okoliczności, które wystąpią w ciągu roboty. Dla tych to 

 powodów postanowiono, że wszystkie prace wykonywać się będą z początku tyl- 

 ko szkicowo, a dopiero następnie zostaną dopełnione. Tak np. jakiś kanał otrzy- 

 muje wprzód najmniejsze możliwe rozmiary, a dopiero w miarę potrzeby zostaje 

 pogłębiony i rozszerzony w następstwie. 



Pierwsza, co do czasu, praca, dokonana na gruncie, rozpoczęła się w 1874 r. 

 w powiecie Rzeczyckim w dolinie rzeki "Wedrycza, który wpada do Dniepru 

 z prawej strony, pod miastem Rzeczycą. Roboty zaczęto pod wsią Wasylewicze 

 i przedewszystkiem oczyszczono i sprostowano Wedrycz na przestrzeni 20 kilo- 

 metrów, od wsi Babicze aż do ujścia. Następnie przeprowadzono sieć kanałów, 



