gi — 



Ołowianka prof. Dybowskiego jest przedstawiona na rysunkach tabl. III 

 fig. 1 i 2 w y 5 naturalnej wielkości, ciężar jej wynosi od 2 % kg. do 3 kg., skła- 

 da się ona z właściwej ołowianki i przyrządu do łapania dna przytwierdzonego 

 w jej dolnej części. Część zasadniczą przyrządu stanowi ołowianka A, która 

 w Ci D jest przyszrubowana do łuku CBD zrobionego z pręta żelaznego; każdy 

 koniec łuku jest przytwierdzony do ołowianki dwiema szrubami, aby tym sposo- 

 bem łuk był połączony z ołowianką nieruchomo. Pod ołowianką ze spodu jest 

 przymocowany przyrząd podobny do żelaza przeznaczonego do łapania lisów lub 

 szczurów, składa on się z dwu łuków-C i F z blachy stalowej spojonych z sobą kla- 

 mrą G II, łuki te otworzone zamykają się same siłą sprężyn Ii K zwiniętych 

 z drutu stalowego i nałożonych na osie obrotu łuków, urządzenie to przypomina 

 dwie szczęki zwierzęcia, mogące się otwierać i zamykać siłą muskułów. Na 

 brzegach łuków jest szereg małych otworków, do których przyszywa się płótno 

 przechodzące pomiędzy dolną częścią ołowianki i sprężynami 1 i K; kiedy przy- 

 rząd jest zamknięty, to przypomina zwyczajną małą torebkę podróżną zamkniętą. 

 Przez środek ołowianki przechodzi otwór, w którym swobodnie posuwa się pręt 

 żelazny N O, na końcu dolnym pręta jest przytwierdzony stale krążek iV, który 

 stanowi niejako języczek umieszczony w środku torebki. Kiedy pręt, spadając 

 pod wpływem siły ciężkości, oprze się szrubą P o górną część ołowianki, wów- 

 czas języczek A 7 nie dosięgnie zamkniętych łuków, a tern samem nie może być 

 szczękami przycięty. Dwie szruby mosiężne R i P umieszczone na górnej części 

 pręta N O są przeznaczone do regulowania długości języczka, a nadto służą do 

 podnoszenia łuków czyli otwierania szczęk. Łuki otwierają się za pomocą 

 sznurków lub łańcuszków opatrzonych na końcach zapinkami M i L. Zapinki 

 jednemi końcami wkłada się w dołki zrobione na wierzchu ołowianki a drugi emi 

 w zagłębienie, będące w dolnej części szruby P, wówczas języczek wystaje na- 

 przód przed łukami tak umocowanemi; jeżeli ołowianka dosięga dna, przede- 

 wszystkiem uderza o nie języczek, który oswobadza sznurki utrzymujące łuki 

 w odemknięciu; torebka zamyka się i chwyta próbę dna, na które spadła. 



§ 4. Do mierzenia głębokości wody używa się sznura, podzielonego na ró- 

 wne części, na końcu którego przyczepiona ołowianka, jako obciążenie, razem ze 

 sznurem tworzy pion. 



Sznur kilkakrotnie używany przezemnie miał średnicę około 2 ,u m , a był 

 skręcony z 3 cieńszych, na końcu opatrzony pętlicą. Cała długość sznura zosta- 

 ła podzielona na metry, same podziały oznaczono kawałkami tasiemki, przecią- 

 gniętemi przez sznur; pierwsza tasiemka znajdowała się w odległości 'A metra 

 od końca sznura, opatrzonego pętlicą, aby tym sposobem mieć kawałek sznura 

 ni ew chodzącego w rachunek do zawiązania go w węzeł, przytwierdzając oło- 

 wiankę; tak przytwierdzona pierwsza tasiemka oznacza zero na naszym mierni- 

 czym sznurze; jeżeli pojedyńcze metry zaznaczyliśmy czarnemi tasiemkami, 

 w takim razie można piąte podziały wyróżnić założeniem na nich białych tasie- 

 mek, a dziesiąte różnobarwnemi w ten sposób, że każda następująca dziesiątka 

 wyróżni się od poprzedzających sobie właściwą barwą. 



Przy pomiarach naszych jezior ma się do czynienia zazwyczaj z głęboko- 

 ściami bardzo małemi; największa, jaką dotąd wyznaczałem, wynosiła około 78 m , 

 a więc nie dochodziła do 100 m - 



