- 87 - 



Giewont, łącząc się z głównym szczytem gór, wytwarza wiele dolin, cią- 

 gnących się w stronę Zakopanego, do najpiękniejszych należą: Kalatówki, Bia- 

 łego, Strążyska i Małej Łąki. Przez te doliny płyną piękne górskie potoki, zdąża- 

 jące do doliny Zakopiańskiej, które po połączeniu się z sobą tworzą strumień Za- 

 kopiański. Ten ostatni po połączeniu się ze strumieniem Poronińskim pod wsią 

 Poroninem stanowi rzekę, znaną pod nazwą „Białego Dunajca." Biały Dunajec od 

 Poronina płynie do Nowego Targu w kierunku poludniowo-północnym. 



Stoki gór i przednie szczyty tatrzańskie po stronie północnej są wapienne, 

 dopiero na najwyższych szczytach, stanowiących rozdział wód. występuje granit. 



Strumienie górskie, będące dopływami Białego Dunajca, prowadzą wody 

 w znacznej części ze stoków wapiennych i dolina, przez którą płynie ten strumień, 

 jest również wapiennym utworem. 



Nad brzegiem tego strumienia są położone wioski góralskie, łączące się 

 z sobą prawie bezpośrednio. Brzegi rzeki nie są pokryte lasami, a woda zupeł- 

 nie przezroczysta; z tej to przyczyny prawdopodobnie otrzymał miano „Biały 

 Dunajec." 



W wielkiem zagłębieniu zachodniem Tatr biorą początek potoki górskie 

 stanowiące dopływy Czarnego Dunajca, a dwie doliny ciągnące się w kierunku 

 północno-południowym noszą nazwy „Kościeliska" i „Chochołowska." Czarny 

 Dunajec początkowo płynie również z południa na północ, brzegi jego okryte la- 

 sami iglastemi, na dnie rzeki mnóstwo szczątków organicznych wytworzyło nie- 

 kiedy pokład torfu czarnego, z tego powodu prawdopodobnie otrzymał ten stru- 

 mień miano „Czarny Dunajec." Rzeka Czarny Dunajec od wsi Czarny Dunajec 

 poczyna zwracać się na wschód i pod Nowym Targiem łączy się z Białym Du- 

 najcem. 



"W zagłębieniu wschodniem znacznie obszerniej szem od zachodniego, biorą 

 początek dopływy strumienia „Białka." 



Białka płynie z południa na północ a zatem równolegle do Białego Dunajca 

 i wpada do zjednoczonych Dunajców pomiędzy Nowym - Targiem a Czor- 

 sztynem. 



Rzeka Dunajec powstała z połączenia dwu Dunajców i Białka płynie z za- 

 chodu na wschód zdążając ku Szczawnicy. Koryto jego w tej części oddziela 

 właściwe Karpaty, stanowiące ścianę północną od pasma, będącego przedłuże- 

 niem Magury, łączącej się z Tatrami i stanowiącego dla Dunajca ścianę połu- 

 dniową. Szczyty, otaczające po obu brzegach Dunajec na przestrzeni od Czor- 

 sztyna do Szczawnicy znane są pod nazwą „Pionin." 



Wschodnie Tatry noszą nazwę Wysokich Tatr, szczyty ich są granitowe, 

 prawie nagie, strasznie dzikie, sięgają do znacznych wysokości, wynoszących 

 przeszło 2000 metrów (najwyższy Gierlach dosięga 2663" 1 ). 



Tatry zachodnie są niższe od wschodnich, szczyty zachodnich Tatr dosięga- 

 ją 2000 metrów, niektóre wyjątkowo przewyższają tę wysokość, jak Bystra 

 2250™. 



Najwyższy szczyt Tatr wschodnich jest prawie 400 metrów wyższy od naj- 

 wynioślejszego Avierzcholka zachodnich, ta sama różnica istnieje pomiędzy wyso- 

 kościami tych dwu pasm górskich w ogólności. 



