— 89 - 



dwa kierunki będą do siebie prostopadłe, ilość opadów dosięgnąć powinna swego 

 minimum. Część zachodnia wysokich Tatr według tego rozumowania powinna 

 mieć największą ilość opadów wodnych, wschodnia zaś część — najmniejszą. 



Jeżeli przypuszczenie nasze jest prawdziwe, w takim razie ilość opadów 

 wodnych w wielkich Tatrach w dolinach wielkich jezior (stawów) powinna być 

 daleko znaczniejsza, niż w dolinach, nieposiadających zbiorników wody. 



Prawdziwość lub bezzasadność tego przypuszczenia mogłaby być zdecydo- 

 wana drogą spostrzeżeń, robionych w różnych dolinach. 



Własności fizyczne skał, stanowiących łożysko dolin również mogą być na- 

 der różne: jedne z nich mogą być utworzone z masy zupełnie zbitej, inne zaś mo- 

 gą posiadać szczeliny. 



W drugim przypadku wody spadłe na dolinę, uchodząc do szczelin, wystę- 

 powałyby po przebyciu znacznej drogi jako źródło u podnóża gór. W dolinach 

 nieposiadających szczelin wody spadłe, zbierając się w zagłębieniach, wytworzy- 

 łyby jeziora. Prawdopodobnie w dolinie wielkich j ezior obie przyczyny jedno- 

 cześnie mają miejsce. 



§ 3. Zauważyliśmy, że część wschodnia wysokich Tatr jest bogato uposa- 

 żona w jeziora czyli stawy, z których wypływające strumienie stanowią dopływy 

 rzeki Białki. 



Łańcuch główny Wysokich Tatr, a raczej jego szczyty zataczają łuk, zwró- 

 cony wklęsłością na północ, a zatem do Polski. Z tego głównego grzbietu wy- 

 chodzą liczne odnogi w kierunku promieni łuku, pomiędzy temi odnogami prze- 

 chodzą doliny, niekiedy głęboko zarysowane, na początku swoim t. j. przy głó- 

 wnym szczycie rozszerzone, a przy wyjściu znacznie węższe, przez te doliny pły- 

 ną licznie strumienie, biorące początek w stawie lub jeziorze, położonem u podnó- 

 ża głównego grzbietu. Dolina Wysokich Tatr dzieli się na dwie, przez które 

 płyną strumienie Białka i Jaworzynka, te dwa strumienie po połączeniu się z so- 

 bą tworzą rzekę Białkę. 



W dolinie strumienia Białki napotykamy trzy doliny, przez które płyną 

 potoki Roztoka, Białka i Biała Woda. W dolinie Roztoki napotykamy Pięć 

 Stawów, Białka zaś prowadzi wody z Rybiego Jeziora i Morskiego Oka, wresz- 

 cie potok Białej Wody gromadzi w sobie wody, idące z pięciu mniejszych dolin, 

 w których są rozrzucone małe stawki: Żabie, Czeskie, Zielony, Litworowy 

 i Zmarzły Staw pod Polskim Grzebieniem. 



Doliny potoków Białki i Roztoki mają kierunek z południo-zachodu na 

 północo-wschód. Według objaśnienia powyżej przyjętego, kierunek ten sprzyja 

 wytwarzaniu się opadów wodnych w znacznej ilości. 



§ 4. Dolina Roztoki ma długości około 7 7 2 kilometrów, część górna szer- 

 sza ciągnie się tylko na przestrzeni 3 kilometrów. Dolina ta jest oparta o głó- 

 wne pasmo, które w ustach ludu obecnie nie posiada w tej części jednej ogólnej 

 nazwy. Staszyc (Roczniki Warsz. Tow. Przyjaciół Nauk, t. VII, str 73, rozpra- 

 wa III: O Wołoszynie, o Pięciu Stawach i Morskiem Oku) pasmo to nazywa Li- 

 ptowskiemi Murami. Dolina Roztoki od doliny Białki jest oddzielona odnogą, cią- 

 gnącą się od głównego pasma i noszącą nazwę Miedziane. Z drugiej strony jest ograni- 



