- 103 — 



Pojmujemy to dobrze, że dla ludzi, którzy nigdy nie oddawali się badaniom 

 ściślejszym, zadanie zmierzenia jeziora i opisania go w szczegółach, może się wy- 

 dawać bardzo trudnem. Jednakże trudność ta zmniejsza się, a nawet niknie przy 

 bliższem zetknięciu się ze sposobami podobnego badania, które są wszystkie bar- 

 dzo łatwe i wymagają użycia prostych przyrządów mierniczych. Zresztą nie 

 idzie tu o prace zupełnie wykończone i doskonałe we wszystkich szczegółach — 

 owszem, każda notatka, chociażby pobieżna, jeżeli tylko wejdzie do szeregu wie- 

 lu innych podobnych, może być przydatna i pożyteczna. 



W dniu 3 Maja ubiegłego roku, wyruszyliśmy na kilkudniową wycieczkę 

 w okolice Rypina, tak obfitujące w jeziora. Najgościnniej i najuprzejmiej przy- 

 jęci przez miejscowych obywateli, w ciągu niespełna tygodnia zwiedziliśmy okoli- 

 cę. Krótkie sprawozdanie z tej wycieczki, które podajemy poniżej, powinno być 

 uważane za szereg notatek w rodzaju tych, o jakich mówiliśmy przed chwilą. 

 Bez pretensyi do jakiegokolwiek wykończenia, są one jednak początkiem pracy 

 w pewnym kierunku, ważnej, o ile sądzie możemy, nietylko dla danej okolicy 

 lecz i dla całego kraju. 



Przy dolnym brzegu Wisły, po obu jej stronach, napotykamy liczne zbior- 

 niki wody, które stanowią część wielkiego szeregu jezior, ciągnącego się w pe- 

 wnej odległości od brzegów morza Bałtyckiego, w poprzek r. Wisły, Niemna 

 i Dźwiny. Łącząc lmiją prostą Kruszwicę położoną nad Gopłem z jeziorem Duś, 

 największem z leżących w gubernii Augustowskiej, otrzymamy kierunek szeregu 

 jezior ciągnących się od Wisły do Niemna; linija ta przejdzie przez jezioro Mo- 

 kre (Spirding) w Prusach Wschodnich, którego powierzchnia wynosi 4 mile 

 geogr. □. Jest ono największym zbiornikiem wody z tych, jakie na przestrzeni 

 pomiędzy Wisłą a Niemnem napotykamy. Część zachodnio-północna gubernii 

 Płockiej przypada również na tym kierunku. Jeziora znajdujące się w tym kli- 

 nie zawartym pomiędzy rzeką Wisłą i Drwęcą, są po większej części niewielkie 

 i nie mogą iść w porównanie co do przestrzeni, nietylko z takim olbrzymem jak 

 jezioro Mokre, ale nawet z jeziorami drugorzędnej wielkości jak Gopło i Duś. 

 Wody jezior znajdujących się w tej ziemi, niegdyś Dobrzyńską zwanej, zasilają 

 wody trzech rzek, będących dopływami z prawej strony Wisły. Rzeki te są na- 

 stępujące: 



1) Skrwa płynie z północy na południe i stanowi granicę pomiędzy powia- 

 tem Lipnowskim położonym z prawej strony, a powiatami Sierpeckim i Płockim 

 leżącemi z lewej strony tej rzeki i pomiędzy Płockiem a Dobrzyniem wpada 

 do Wisły. 



2) Mień czyli Lipianka płynie ze wschodu na zachód, przecina swoim bie- 

 giem powiat Lipno wski (nad nią leży miasto Lipno), wpada do Wisły naprzeciw- 

 ko Nieszawy. 



3) Drwęca płynie z północo-wschodu na południo-zachód, stanowi gra- 

 nicę pomiędzy Prusami leżącemi z prawej strony, a powiatami Rypińskim 



