— 1 1 Ga — 



Zaznaczyć w końcu musimy, że pewne wzmianki o gieologicznym ustroju 

 Polesia znajdujemy też w dziełach: Kraszewskiego (Wspomnienia Wołynia, Po- 

 dola i Litwy), Balińskiego (Starożytna Polska), Hr. Tyszkiewicza (Opisanie 

 powiatu Borysowskiego), Zielińskiego (Materyjaly do statystyki gub. Mińskiej) 

 i niektórych innych. 



Wyznaczona przez Ministra Dóbr Państwa w roku 1871 pod kierunkiem 

 pułkownika (dziś gienerała) Żylińskiego komisyja do zbadania i osuszenia błot 

 Polesia, musiała przedsięwziąć cały szereg prac. mających wyjaśnić przyczyny 

 powstawania i warunki istnienia błot powyższych, tudzież wyświetlić znaczenie 

 tych błot w kwestyi zasilania rzek i w przedmiocie wpływu błot na stan miej- 

 scowego klimatu i gleby. Komisyja wzięła sobie między innemi za zada- 

 nie zbadanie gieologiczne błot. o których mowa i ich, że tak powiemy, łożyska, 

 to jest pokładów, na których one spoczywają. Tym sposobem powstał szereg 

 gieologicznych poszukiwań na Polesiu, poszukiwań niełatwych a najrozmaitsze- 

 mi, stosownie do miejscowości i celu, prowadzonych sposobami; z rezulta- 

 tami tedy tych poszukiwań, mamy zamiar w krótkości zaznajomić czytelni- 

 ków naszych. 



Cała nizina Polesia nosi na sobie cechę niezwykłej jednostajności: wszędzie 

 błota i lasy, tu i owdzie piaszczyste wydmy, gór lub wyraźniejszych wyniosłości 

 prawie tu niema, nigdzie się nie spotyka widocznych wychodni pokładów, urwisk 

 żadnych, a brzegi rzek są niskie, nic gieologowi niemówiące i niedające żad- 

 nych nawet wskazówek co do ustroju pokładów, śród których lub na których 

 przepływają. Przy takich warunkach za jedyny możliwy i najwłaściwszy spo- 

 sób badania miejscowości pod względem gieologicznym uważać należy poszuki- 

 wania zapomocą otworów świdrowych, oraz niewielkich szybików i dukli. Spo- 

 sób ten wypada uznać w danym razie za właściwy z tego jeszcze względu, że 

 daje on możność zbadania pewnych oddzielnych błotnistych miejscowości i po- 

 zwala określić głębokość błota, ilość zawartej w niem wody i t. p., słowem wy- 

 kryć i takie jego własności, które posłużyć mogły za praktyczne wskazówki 

 przy projektowaniu osuszenia pojedynczych błotnistych kotlin. 



Całe więc Polesie pokryte zostało siecią otworów świdrowych, których 

 miejsca wybierano z uwzględnieniem dwu głównie warunków, mianowicie: 

 1) aby otwór wszedł w ogólną sieć otworów, mających wyjaśnić ustrój gieolo- 

 giczny całego kraju i 2) aby zapomocą otworu dały się wyjaśnić, o ile można 

 dokładnie, warunki samego błota, śród którego on się przebija. Wiele też otwo- 

 rów świdrowych, prócz celów gieologicznych, miały na względzie wyjaśnienie 

 i warunków, że tak powiemy, budowlanych. 



Przedewszystkiem poszukiwalne otwory świdrowe na Polesiu przeprowa- 

 dzone były w kierunku dwu prostych linij, przechodzących przez sam środek 

 prowincyi i przecinających główne błotniste zagłębia. Jedna z tych głównych 

 linij przechodzi przez błotnistą dolinę Prypeci, zaczynając się przy źródłach tej 

 rzeki i kończąc w okolicach miasteczka Jurewicze, gdzie spotkawszy pasmo gó- 

 rzystych wyniosłości, ciągnących się od krańców gubernii Czernihowskiej, rzeka 

 powyższa zwraca bieg swój ku południowi. D.-uga główna linij a otworów przy- 

 pala mirAj więcej na południk jeziora Żyd, to jest zaczyni się u źi-ódił r/.eki 



