Niektóre okazy glin, służących za łoże dla błot poleskich, niezmiernie wiele 

 mają wspólnego, przynajmniej powierzchownie, z tak zwanemi glinami pstremi, 

 zaliczonemi do najwyższych ogniw formacyi trzeciorzędowej. Podobne pstre gli- 

 ny trzeciorzędowe i warunki, przy których one w naturze się znajdują, łatwo dają 

 się widzieć w okolicach Kijowa, gdzieśmy je badali szczegółowiej, chcąc wyja- 

 śnić kwestyją tożsamości tych glin z pokrewnemi im skałami Polesia. W bada- 

 niach naszych w tym przedmiocie, kierowaliśmy się światłemi radami profesora 

 Feofiłaktowa (obecnie rektora Uniwersytetu kijowskiego) doskonałego znawcy 

 utworów geologicznych w południowo-zachodnich gubernijach. 



Stosunek pokładów kijowskich, postępując od góry, jest następujący: a) naj- 

 bardziej rozpowszechnioną skałą jest glina mamutowa, nader typowa, a wszędzie 

 prawie dająca się widzieć na powierzchni, przykryta jest bowiem tylko ziemią 

 rodzajną; b) pod nią leży tak zwane ogniwo głazów narzutowych niższe, skła- 

 dające się z piasków i glin, obficie zawierających głazy. Ogniwo to niższem 

 jest z tego powodu, że znane jest w gub. Połtawskiój, takież ogniwo wyższe, to 

 jest spoczywające na glinie mamutowej; c) pstre gliny rozmaitych barw i odcie- 

 ni, od jasno-pąsowych do czarnych; są to te same gliny, które mają tak wielkie 

 pozorne podobieństwo do poleskich; d) białe piaski i piaskowce kaolinowe, śród 

 których leżą znane kijowskie gliny porcelanoAve — w piaskowcach zaś wykute 

 groty Pieczorskiej Ławry kijowskiej: e) ogniwo lignitu; f) zielone piaski prze- 

 chodzące niekiedy w piaskowce; g) glina niebieska, na której ma koryto Dniepr; 

 h) piaski z fosforytami; i) ogniwo piaskowców Traktemirowskich i Buczackich. 

 Powyższe pokłady spoczywają według przypuszczenia profesora Feofiłaktowa na 

 utworach formacyi kredowój, występującój na powierzchnię dopiero pod Kaniowem. 



Pierwsze dwa z przytoczonych utworów należą do osadów diluwijalnych, 

 następne zaś zaliczyć należy cło wyższych ogniw formacyi trzeciorzędowej. 



Metylko wielkie podobieństwo wspomnianych glin trzeciorzędowych do glin 

 poleskich, lecz i ta okoliczność, że obszerne lasy powiatu Radomyskiego, gub. 

 Kijowskiej, tuż przy błotach Polesia leżące, rosną na piaskach, pod któremi spo- 

 czywają powyższe pstre gliny, kazały się domyślać, że i błota Polesia leżą na 

 tychże glinach trzeciorzędowych. Szczegółowe jednak badania, różnica warun- 

 ków, przy których znajdują się owe skały w naturze, a głównie niejednokrot- 

 nie napotykane takie wypadki, że gliny pokrywają utwory, które bez zaprzecze- 

 nia do diluwijalnych zaliczyć należy, wcale tego przypuszczenia nie potwierdza- 

 ją, lecz przeciwnie, pozwalają umieścić te gliny w szeregu utworów geologicz- 

 nych, w którym umieściliśmy je poprzednio. 



Skoro więc przypuszczamy, jak wyżój powiedziano, że masy brył lodowych 

 w najnowszych geologicznych epokach pływały po przestworzach dzisiejszego 

 Polesia, wypada z porządku rzeczy Avnioskować, że miejscowość ta była przez 

 wody zajęta, co w zupełności potwierdzają, o ile się zdaje i topograficzne warun- 

 ki dzisiejszego Polesia. 



Jeżeli weźmiemy pod uwagę południowe granice rozłożenia północnych gła- 

 zów narzutowych, przekonamy się, że granicą tą jest północna pochyłość Wołyń- 

 sko-Podolsko-G-alicyjskiego płaskowzgórza, które, jeżeli służyło za tamę dla lo- 

 dowców, mogło także następnie służyć i za wał oporowy, po za który diluwijalne 



