~ 130 — 



prawdopodobnie z warstwy piasku, cztery stopy grubej, leżącej na głębokości 10 

 stóp od powierzchni pod pokładem gliniastym ciąglicy. 8 7-, stopy grubości mają- 

 cym. Powyższa warstwa piasku leży na kredzie, w której prześwidrowano 22 

 stopy, lecz kreda była jeszcze i głębiej. Źródło „Oko" leży av nizinie, ze wszecb 

 stron otoczonej nieznacznemi wyniosłościami, złożonemi z utworów formacyi kre- 

 dowej, śród których leżą cienkie warstwy zapewne współczesnego z niemi pia- 

 sku. Piasek ten, jako utwór jedynie przepuszczający wodę, której pewną ilość 

 w każdem niemal miejscu pod powierzchnią mieć można, prowadzi ją do miejsc 

 stosunkowo niższych, gdzie woda, znajdując otwór, posłuszna prawom natury, 

 podnosi się do poziomu, na którym się znajdować powinna. Zestawiając pobież- 

 ną wzmiankę powyższą o .,Oku'- z tern, cośmy o ustroju geologicznym błot Pole- 

 sia powiedzieli, wnieść można, że źródło to jest zjawiskiem czysto wyjątkowem 

 i że na znajdowanie się takich źródeł na Polesiu w żadnym razie liczyć nie moż- 

 na. Jakoż rzeczywiście nigdzie ich niema — bo nawet i samo ,,Oko u leży znacz- 

 nie po za obrębem Poleskiego trójkąta. 



Przytoczone przez nas powyżej rezultaty poszukiwań geologicznych na Po- 

 lesiu, dają nam prawo, zdaniem naszem, przyjąć za bezwarunkowo słuszne nastę- 

 pujące dwa twierdzenia: 



1 0 Uczynione przez profesora Eichwalda przypuszczenie, podtrzymywane 

 przez profesoiw: Feofiłaktowa i Lewakowskiego, a następnie niemal uporczywie 

 powtarzane przez wielu innych geologów, jakoby błota Polesia spoczywały bez- 

 pośrednio na granitach — nie ma najzupełniój racyi bytu. 



2° Podstawą czyli łożem błot Polesia jest niebiesko-szaro-czarna mocno 

 zbita glina, w niektórych zaś miejscach Zachodniego Polesia masy kredowe, 

 utworzone skutkiem starcia skał formacyi kredowej przez lodowce i gła- 

 zy narzutowe, przyczem tak gliny jak i masy kredowe uznać należy za później- 

 sze niż formacyja trzeciorzędowa, mianowicie za utwory tak zwanej epoki po- 

 plijocenowćj. 



Pozostaje nam jeszcze do powiedzenia słów kilka o wyjątkowych skałach, 

 napotkanych w łonie badanej ziemi. Polesie, jak się zdaje, nie obfituje wcale 

 w użyteczne ciała kopalne, pomimo bowiem licznych otworów świdrowych, któ- 

 rych siecią cały ten kraj został pokryty, nieznaleziono pod poAvierzchnią nic ta- 

 kiego, boby szczególniej było godne uwagi. Zaznaczyć jednak musimy odkrycie 

 węgla brunatnego, dokonane w otworze świdrowym w pobliżu wsi Prudek, odle- 

 głej o 9 wiorst od miasta powiatowego Mozyrza w gub. Mińskiej, a o 2 wiorst 

 od Prypeci. Znaleziony tu pokład węgla brunatnego, 4 stopy i 2 cale gruby, le- 

 ży na głębokości 35 stóp od powierzchni. Za podstawę pokładowi służy tuf wa- 

 pienny, zaś bezpośrednio nad węglem spoczywa warstwa gruboziarnistego pia- 

 sku z licznemi w nim kawałkami piaskowca. Geologiczne warunki znajdowa- 

 nia się tego węgla nie pozwalają go zaliczać do utworów formacyi trzeciorzędo- 

 wej, lecz każą mniemać, że powstał on w jednej z nowszych epok. 



Rozbiór chemiczny dokonany w pracowni chemicznej Ministeryjum Skarbu 

 w Petersburgu wykazał, że węgiel powyższy zawiera w sobie: 



