— 131 - 



Wody i części lotnych 



Węgla 



Popiołu . . , . . 



58,28 

 22,44 

 19,28 



Razem 100,00% 



Popiół składa się przeważnie z gipsu. Wartość opałowa węgla, określona we- 

 dług metody Berthiera, równa się 3320 jednostkom ciepła (kaloryjom). Sądząc ze 

 składu chemicznego, węgiel ten zaliczyć można do nader miernych gatunków; lecz 

 jeżeli przyjmiemy pod uwagę, że jak się zdaje, wykryty on został na samej wy- 

 chodni pokładu, gdzie materyjał mógł łatwo być nieczysty, zwietrzały i zwątlony 

 od wody i innych czynników atmosferycznych, wolno przypuszczać, że pokład 

 w miarę zagłębiania będzie się odznaczał coraz lepszemi własnościami. 



Prócz odkrycia, o którem wspomniano, nie znaleźliśmy nigdzie na Polesiu 

 węgla brunatnego, jakkolwiek Baliński w przytoczonem wyżej swem dziele mówi, 

 że materyjał ten musi w wielkiej obfitości ukrywać się w głębi Poleskiej ziemi. 

 Zresztą w dzisiejszym stanie rzeczy, kiedy cena drzewa opałowego na Polesiu 

 jest nader niska, materyjał powyższy nie miałby prawie żadnej wartości. 



W jednym z otworów świdrowych w pobliżu wsi Lubiazia, niedaleko od Pry- 

 peci w powiecie Pińskim, znaleźliśmy kawałki bursztynu, wielkości orzecha la- 

 skowego. Bursztyn znaleziony był w niebieskawej glinie na głębokości 43 stóp 

 od powierzchni. Własności litologiczne i inne utworów, śród których znalezio- 

 no bursztyn w powyższem miejscu, pozwalają sądzić, że są one spółczesne z epo- 

 ką plijocenową, a nie mają nic wspólnego z utworami, które cechują ogniwo for- 

 macyi trzeciorzędowej, przez niektórych geologów „bursztynowem 11 zwane. Wy- 

 kryty bursztyn musiał tu trafić przypadkowo, w czasie rozmycia utworów da- 

 wniejszych formacyi i razem z pozostałemi rozmytemi resztkami tu osiadł. Jak- 

 kolwiek Eichwald wspomina o mających się znajdować na Polesiu między Łu- 

 ckiem a Równem bursztynach z zawartemi w nich szczątkami owadów, nam je- 

 dnak nie udało się znaleźć nic podobnego. O glinkach plastycznych wspomina- 

 liśmy już we właściwem miejscu. 



Do najbardziej zajmujących i najciekawszych pod względem geologicznym 

 miejscowości Polesia zaliczyć bezwarunkowo wypada okolice Owrucza, a szcze- 

 gólniej wsi Zbranki, o 10 wiorst od tego miasta odległej. Na niewielkiej stosun- 

 kowo przestrzeni, znajdujemy tu przedstawicieli wszystkich geologicznych for- 

 macyj i utworów. Niezmiernie ciekawe są tu utwory gliny mamutowej, wychodnie 

 różnych gatunków granitu, porfiru, krystalicznych łupków talkowych, mikowych 

 i gliniastych, czerwonych i białych piaskowców, żelazistych margli i innych skał. 

 To też szczegółowemu, o ile można, badaniu geologicznego ustroju całego pasma 

 wyniosłości, ciągnących się od Owrucza na zachód ku Olewskowi i Rokickim 

 błotom poświęciliśmy nieco więcej czasu, lecz szczegółowe sprawozdanie z tego 

 specyjalnego badania nie wejdzie w zakres niniejszego ogólnego artykułu, mamy 

 bowiem zamiar poświęcić temu przedmiotowi osobny rozdział w jednym z następ- 

 nych tomów „Pamiętnika Fizyjograficznego." 



Tyle o poszukiwaniach geologicznych, dokonanych w ostatnich czasach na 

 Polesiu. Dalecy jesteśmy od mniemania, że roboty nasze, jakkolwiek wykonane 



